Estonya kendini küçük ülke olarak değil diplomatik güç olarak konumlandırıyor

Cumhurbaşkanlığı seçimleri öncesinde Estonya'nın dış politikadaki rolü tartışılırken, ülkenin artık sadece kendini dünyaya tanıtmakla yetinmemesi gerektiği vurgulanıyor. Diplomasi üzerine çalışan Karoliina Ainge, ERR'in analizinde Estonya'nın yıllardır biriktirdiği diplomatik sermayenin sadece tanıtımdan çok daha değerli olduğunu ve bu sermayenin doğru kullanılması gerektiğini savunuyor.

Diplomatik etki boyuttan bağımsız

Ainge, Estonya'nın küçük bir ülke olduğunu ancak diplomatik açıdan son derece güçlü bir konumda bulunduğunu belirtiyor. Küçük ve uzak ülkelerin uluslararası politikada çıkarlarını nasıl koruyabileceği üzerine çalışan Ainge, Estonya'nın erişim imkanları, yıllar içinde kurduğu ilişkiler ve güven ile uluslararası kuruluşlardaki temsilcileri sayesinde etkili bir oyuncu olduğunu ifade ediyor.

Bu etkinin görünür olması gerekmiyor. Ainge'ye göre, Estonya'nın önerdiği bir fikrin uluslararası bir anlaşmaya girmesi veya daha büyük bir ülkenin Estonya için önemli bir konuyu savunmaya başlaması etkili olmanın yolları. En başarılı senaryoda, fikrin asıl sahibi bile unutuluyor. Örneğin, Estonya 2020-2021'de Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi geçici üyeliği sırasında siber güvenliği öncelik haline getirmiş ve bu alanda konseyin ilk resmi toplantısını düzenlemişti. Estonya'nın görevi sona erdikten sonra diğer ülkeler bu konuyu sürdürdü.

Birikimin korunması ve artırılması

Bu tür bir etki tek bir görüşmeyle oluşmuyor. İlişkiler yıllar içinde, bazen gerektiğinin anlaşılmasından çok önce kuruluyor. Birçok ülkenin aksine Estonya diplomatik etkisini sıfırdan inşa etmek zorunda değil. Ainge, yüzyıla uzanan dış politika geleneğinden ve onlarca yıllık ilişkilerden söz ediyor. Her hükümet, diplomat ve cumhurbaşkanı bu etkiyi belirli bir süre devralıyor; önemli olan bu kişilerin onunla ne yaptığı.

Cumhurbaşkanının dış politikadaki rolü tartışılırken, 'Estonya'yı dünyaya tanıtma' hedefinin 1990'ların bir kalıntısı olduğunu belirten Ainge, bugün daha anlamlı sorunun şu olduğunu söylüyor: Beş yılın sonunda selefine nasıl bir Estonya bırakılacak? İlişkiler güçlendi mi, zor zamanlarda aranacak kişi sayısı arttı mı, Estonya'nın öncelikleri başka ülkelerin gündemine girebildi mi? Ainge, cumhurbaşkanının diplomatik sermayeyi iyi veya kötü kullanabileceğini, ancak bu sermayeyi artırmanın önemli olduğunu vurguluyor. Lennart Meri, Toomas Hendrik Ilves ve Başbakan Kaja Kallas gibi isimlerin bu anlamda parlak örnekler olduğunu ifade ediyor.