Estonya istihbaratı: Rusya cephedeki ilerlemeyi abartıyor

Estonya Genelkurmay İstihbarat Merkezi Başkanı Ants Kiviselg, haftalık basın toplantısında Rusya'nın Ukrayna savaşında elde ettiği ilerlemeleri abartmaya devam ettiğini belirtti. Kiviselg'e göre Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, 16 Ekim'de bir komuta noktasını ziyaretinde Rusya'nın bu yıl 310 yerleşim yeri ve 6 bin 500 kilometrekare Ukrayna toprağı ele geçirdiğini iddia etti. Ancak bu iddiaların objektif bir doğrulaması bulunmuyor.

Cephede çatışmalar yoğunlaştı

Kiviselg, Orgeneral Valeri Gerasimov'un Putin'e Eylül ayında 92 yerleşim yeri ve 1800 kilometrekarelik alanın ele geçirildiğini ve geniş bir cephede ilerleme sağlandığını rapor ettiğini aktardı. Gerasimov ayrıca Ukrayna'nın askeri-sanayi tesislerine, lojistik merkezlerine ve enerji ile ulaşım altyapısına yönelik "kitlesel vuruşlar" başlattıklarını söyledi. Kiviselg, Ukrayna Genelkurmay Başkanlığı'nın bu iddiaları ayrıntılı biçimde çürüttüğünü vurguladı.

Rusya'nın Ukrayna'daki ilerleyişini durdurulamaz bir taarruz olarak göstermeye çalıştığını belirten Kiviselg, Putin'in ABD Özel Temsilcisi Steve Witkoff ile görüşmesinde de bu tutumunu sürdürdüğünü kaydetti. Witkoff'un Ukrayna ve Avrupa ülkelerinin barış önerilerini sunduğunu, Rusya Devlet Başkanı Yardımcısı Uşakov'un ise bu önerilerin "çok fazla yararlı içerik taşımadığını" söylediğini aktardı. Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski savaşı mevcut temas hattında dondurmaya yani ateşkes ilan etmeye hazır olduğunu açıklarken, Moskova yalnızca kendi koşullarında barış istediğini yineleyerek ateşkese karşı çıktı.

Kiviselg, Rusya'nın temas hattının konumuyla ilgili gerçek dışı anlatımının ateşkes konusunda tartışma yaratabileceğini söyledi. Rusya'nın bilgi, diplomasi ve askeri yöntemlerle Ukrayna'yı baskı altına almaya çalıştığını belirten Kiviselg, Moskova'nın cephedeki durumu kendi çıkarlarına uygun biçimde çarpıtma girişimlerinin bilişsel savaş kapsamına girdiğini ifade etti.

Sivil kayıplar ve enerji altyapısı vurgusu

Cephede günlük ortalama 240 çatışma yaşandığı, bunun önceki haftaya göre arttığı belirtildi. En yoğun çatışmalar Donetsk bölgesindeki Pokrovsk ve Kostyantinivka yönlerinde gerçekleşti; bunları Zaporijya bölgesindeki Hulaypole ve Harkiv bölgesindeki Güney Slobojanske yönleri izledi. Ukrayna kuvvetlerinin karşı saldırıları ise ağırlıklı olarak Harkiv bölgesi ve Dnipropetrovsk bölgesindeki Oleksandrivka yönünde yaşandı.

Rusya'nın günlük ortalama 1900 asker kaybettiği, üç günde 2000'in üzerinde kayıp verdiği ve üst üste sekizinci haftada toplam kayıpların 10 bin askeri aştığı bildirildi. Rusya'nın uzun menzilli saldırıları geçen hafta Ukrayna'nın enerji altyapısını, ticari ve sanayi işletmelerini, ulaşım altyapısını ve konutları vurdu. Birleşmiş Milletler verilerine göre sivil hedeflere yönelik saldırıların artması, bu yılın Eylül ayında sivil kayıpların geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 85 artmasına yol açtı. Bu eğilim Ekim ayında da sürüyor ve BM tahminlerine göre Ukrayna'da bu yılki sivil kayıp sayısı önceki yılları belirgin biçimde aşacak.

Rusya neredeyse tüm Ukrayna bölgelerindeki hedeflere saldırdı ve en az yarısında elektrik kesintileri yaşandı. Rusya 16 Temmuz'dan bu yana Ukrayna'nın enerji altyapısına 2 bin 100'den fazla kez saldırdı ve ülkeyi teslim olmaya zorlamak için insani felaket yaratma girişimlerini sürdürüyor. Kiviselg, enerji sisteminin istikrarı ve dayanıklılığı için Ukrayna'nın hem ekipman hem de hava savunma araçlarına ihtiyaç duyduğunu söyledi.

12-18 Ekim tarihleri arasında Ukraynalı enerji ekipleri Kiev ve Kiev bölgesi ile Donetsk, Odessa ve Dnipropetrovsk bölgelerinde 1,7 milyon tüketiciye elektrik sağladı. Ukrayna'nın devlet petrol ve gaz şirketi Naftogaz, Rusya'nın artan saldırılarına rağmen kış için son altı yılın en büyük gaz rezervlerini topladı. Yeraltı depolarındaki rezervler 16 milyar metreküpe ulaşarak 2020'den bu yana en yüksek seviyeye çıktı. Ukrayna'nın uzun menzilli saldırıları ise Petersburg çevresi, Ryazan ve Tambov bölgeleri ile Hantı-Mansi Özerk Okrugu'ndaki Rus yakıt altyapısını hedef aldı. Ukrayna ayrıca Petersburg yakınlarındaki bir veri merkezini, Rostov bölgesindeki bir dron fabrikasını ve Voronej bölgesindeki bir askeri havaalanını vurdu.

Geçen hafta Rusya'nın uzaydaki hibrit faaliyetlerine ilişkin bilgiler de kamuoyuna yansıdı. Rus askeri uydusu Kosmos 2612'nin, Finlandiya şirketi ICEYE'nin iştirakine ait ve ABD'de kayıtlı ICEYE-X36 uydusuna tehlikeli derecede yaklaştığı bildirildi. Farklı değerlendirmelere göre iki uydu arasındaki mesafe birkaç metreden yüzlerce metreye kadar inmiş olabilir, ancak her durumda güvenli mesafenin altında kaldı. Kiviselg, Ukrayna'nın 2022'den bu yana ICEYE radar uydularının verilerini Rusya'ya karşı savaşta kullandığını ve Rus uydusunun amacının ICEYE-X36'nın çalışmasını bozmak, istihbarat toplamak veya Batı ülkelerine uydularının uzayda korunmadığı mesajını vermek olabileceğini söyledi.