Estonya iki savunma sirketini daha sozlesmeler nedeniyle mahkemeye veriyor

Estonya Savunma Yatirimlari Merkezi (RKIK), odeme ve teslimat sorunlari nedeniyle iki savunma sirketini daha mahkemeye veriyor. Iki tedarikciyle yapilan sozlesmelerin toplam degeri 10 milyon avro. Bu gelisme, devletin Hindistan merkezli bir savunma sirketine Ukrayna icin satin alinan ancak teslim edilmeyen top mermileri icin 70 milyon avronun buyuk kismini odedigi haberlerinin ardindan geldi.

Yasanan skandal, Reform Partili Savunma Bakani Hanno Pevkur'un Carsamba aksami istifasina yol acti. Pevkur, 'Aktuaalne kaamera' programinda yaptigi aciklamada, "Toplamda 10 milyon avronun uzerinde olan iki sirket var. Isimlerini simdilik Savunma Yatirimlari Merkezi'ne (RKIK) birakiyorum. Onlar da bugun sorunlarin belki hala cozulebilecegine dair bilgi verdiler" dedi.

RKIK Genel Muduru Elmar Vaher, iki sirketle sorunun cozumune yonelik girisimlerin sonucsuz kaldigini ve mahkemeye basvurmaya hazirlandiklarini belirtti. Vaher, Ocak ayindan bu yana RKIK'in basinda bulunuyor ve uc sirketle yasanan sorunlarin RKIK sureclerinde bazi degisiklikler yapilmasina yol actigini ifade etti.

RKIK'in yeni yaklasimi ve hukumetin onlemleri

Eski polis sefi olan Vaher, "Benim degerlendirmeme gore, RKIK bir kurum ve bir sistem olarak savunma butcesindeki bu olcekteki artisa hazir degildi. Yedi aydir gorevlerimden biri, bu kapasiteyi kaldiracak ve alimlari yurutebilecek bir ekip kurmak oldu. Karar alma zincirini sadeleistirdik; kimin, ne zaman neye karar verdigini netlestirdik. Boylece her kararin genel mudurun masasina gelmesini onledik, cunku bu tek kisi icin yonetilebilir degil" dedi.

Basbakan Kristen Michal, yeni savunma bakani atandiginda onun da degisiklikler yapmasi gerektigini, ayrica RKIK yetkilisiyle birlikte her ay hukumete rapor vermeleri gerektigini soyledi. Michal, "Savunma sektorunun tam bir envanteri bugun savunma bakanliginin planlarina eklendi. Bu bize hangi stoklarin ve varliklarin nerede oldugu, gozden gecirilmeleri gerekip gerekmedigi ve ne kadar sure kullanilabilir kalacaklari konusunda bir genel bakis saglayacak. Ayrica RKIK'in yeni genel muduru Elmar Vaher tum sozlesmelerini ve bunlarin devlet icin yaratabilecegi yukumlulukleri gozden gecirecek. Bundan boyle savunma bakani ve Savunma Kuvvetleri komutani da her ay bize genel bir bakis sunmak icin gelecek" dedi.

Riigikogu'nun (parlamento) Yolsuzlukla Mucadele Ozel Komitesi de konuyu Persembe gunu gorusmustu. Komite Baskani ve Merkez Parti milletvekili Anastassia Kovalenko-Kovvart, bakanlik ve RKIK'in konuyu yeterince ciddiye almadigini soyleyerek, "Genel olarak risk degerlendirmesinin, risklerin raporlanmasinin ve tum prosedurlerin tam olarak anlasilmadigi ve gercekten dusunulmedigi izlenimine sahibim. Bir diger sorun da, ozellikle Savunma Yatirimlari Merkezi'nde surekli yonetim degisiklikleri gormemiz ve bunun sonucunda sorumlulugun giderek dagilmasi" dedi.

Datasel davasi ve artan siyasi gerilim

Hindistan sirketi Datasel hakkinda ulusal mahkemede dava acildi ve dava Strazburg'daki Avrupa Tahkim Mahkemesi'nde goruluyor. Estonya, toplam 70 milyon avronun 59 milyon avrosunu Datasel'e odedi. Bu durum, kayip 11 milyon avronun nerede oldugu ve mermilerin teslim edilip edilmeyecegi konusunda sorulara yol acti.

Pevkur, Carsamba aksami ETV'ye yaptigi aciklamada istifasini duyurmus ve "olayin siyasi sorumlulugunu ustlendigini ancak simdiye kadar olup bitenlerden haberdar olmadigini" soylemisti. Merkez Parti ise tartismanin ardindan Basbakan Michal hakkinda guvensizlik onergesi verecegini acikladi ve sorumlulugun sadece savunma bakani ve bakanligiyla sinirli kalmamasi gerektigini belirtti.