Estonya: Fransa yaptırım kaldırmayı açıklamalı

Estonya Dışişleri Bakanı Margus Tsahkna (Eesti 200), Fransa'nın Rus-Özbek milyarder Alisher Usmanov'a uygulanan AB yaptırımlarının kaldırılması yönündeki girişiminin ardından açıklama yapması gerektiğini söyledi. Tsahkna, salı günü Birleşmiş Milletler Genel Kurulu (UNGA) sırasında Reuters'a verdiği demeçte, bu adımın yanlış zamanda yanlış bir mesaj gönderdiğini belirtti.

AB temsilcileri salı günü, yaklaşık 3 bin kişi ve kuruluşa uygulanan Rusya yaptırımlarını yenilemek için varılan uzlaşma kapsamında, iki önde gelen milyarderi, Usmanov ve Mikhail Fridman'ı yaptırım listesinden çıkarmayı kabul etti.

Tsahkna Reuters'a yaptığı açıklamada, "Bir ülke masaya çok güçlü bir pozisyon koydu: bu iki kişi listeden çıkarılmalı, aksi halde yaptırım rejimini kaybediyoruz. Bu tamamen yanlış bir mesaj" dedi.

"Kendilerini açıklamaları gerekiyor. Derinlemesine bir açıklama yoktu" diye ekledi.

Fransa'nın gerekçesi ve Azerbaycan bağlantısı

Bu ayın başlarında Fransa, ulusal güvenlik gerekçesiyle Usmanov'un AB yaptırımlarından çıkarılması için baskı yaparak diğer AB üyelerini şaşırttı. Üç Avrupalı diplomat geçen hafta Reuters'a, Fransa'nın en az iki Fransız vatandaşının tutuklu bulunduğu Azerbaycan'dan baskı gördüğünü söyledi. Diplomatlar, Paris'in özel olarak Bakü'nün Azerbaycan'da tutulan iki Fransız vatandaşı davasında Usmanov üzerinden kendisini "şantaj" yaptığını ima ettiğini, Azerbaycan'ın ise bu iddiayı reddettiğini belirtti.

AB, Rusya'nın saldırganlığıyla bağlantılı yaklaşık 3 bin kişi ve kuruluşa yönelik yaptırımları üç yıl daha uzattı. Bu önemli bir başarı olarak değerlendiriliyor; zira gelecekteki yaptırım yenilemelerinin siyasi pazarlıklara rehin olma riskini azaltıyor.

Azerbaycan'ın Usmanov davasındaki menfaatinin ötesi net değil; Bakü'nün Moskova ile ilişkileri son dönemde soğudu ve Usmanov, Hazar Denizi'nin diğer yakasında yer alan Rusya ile Özbekistan vatandaşı.

Usmanov uzun süredir Batı Avrupa'daki lüks varlıklarla, özellikle Fransız Rivierası'ndaki mülklerle anılıyor ve 2022'de Rusya'nın en zengin iş insanlarından biri olarak AB yaptırımları kapsamına alındı.

Diplomatlar, cumhurbaşkanlığı ofisinin davada öncülük ettiğini söylemesine rağmen Fransa cumhurbaşkanlığından kamuya açık bir açıklama gelmedi. Birden fazla Avrupalı yetkili, Fransa'nın tutumunun kendilerini şaşırttığını, Paris'in itibarına zarar verdiğini ve Rusya'ya karşı birleşik bir Avrupa cephesi oluşturma çabalarını sarstığını belirtti. Lüksemburg ise Fridman'ın listeden çıkarılması için baskı yaptı.

Estonya'dan ortak çağrı: İsim çıkarmadan uzatma

Tsahkna, "Listeden çıkarma, Rusya'nın Ukrayna üzerindeki baskısını artırdığı ve sivil altyapıyı hedef aldığı çok yanlış bir zamanda çok kötü bir mesaj gönderiyor" dedi.

Dışişleri Bakanlığı Müsteşar Yardımcısı Kerli Veski ERR'e yaptığı açıklamada, her iki oligarkın da listeden çıkarılması için bir neden olmadığını, ikisinin de 2022'den bu yana Kremlin'i ve Ukrayna'daki savaşı destekledikleri için listede bulunduğunu söyledi. Veski, rejimin gevşetilmesinin büyük bir risk oluşturduğu ve kötü bir emsal teşkil edeceği uyarısında bulunarak, en iyi çözümün tek bir isim bile çıkarılmadan yaptırımların en az altı ay uzatılması olacağını belirtti.