Estonya filmi "Musta pori näkku" eleştirmenden geçer not almadı

Estonya sinemalarında gösterime giren "Musta pori näkku" (Türkçesiyle "Yüzüne Kara Çamur"), 1980'lerin Estonya punk sahnesini konu alıyor. Jaak Kilmi'nin yönettiği film, Martin Algus'un senaryosundan çekildi; görüntü yönetmenliğini Elen Lotman, müziklerini Hendrik Sal-Saller ve Erko Laurimaa üstlendi. Estonya-Letonya-Finlandiya ortak yapımı film 100 dakika sürüyor. Başrollerde Timotheus Sammul, Erik Hermaküla, Erling Eding ve Carolyn Veensalu yer alıyor.

Film, Mihkel Raud'un aynı adlı kitabından uyarlanmış durumda. Hikâye, Mihkel'in Golem adlı müzik grubuyla ilk müzik festivaline çıkma çabası etrafında dönüyor; bir yol filmi olarak kurgulanmış. ERR Uudised'de yayımlanan eleştiri yazısında, filmin 14 yaşındaki bir izleyiciyi muhtemelen etkileyeceği, ancak yetişkin bir gözle bakıldığında ciddi eksikler barındırdığı belirtiliyor.

Kitaptaki sertlik filmde yumuşatılmış

Eleştirinin ana eksenini, kitap ile film arasındaki ton farkı oluşturuyor. Yazara göre Raud'un kitabı, 1980'lerin çirkin yüzünü — alkol tüketiminin yoğunluğunu, kadınlara yönelik küçümseyici bakışı ve dönemin ağır atmosferini — olduğu gibi aktarıyor. Film ise bu unsurları büyük ölçüde törpülemiş durumda. Filmdeki Mihkel, kitaptaki neşeli ve pervasız karaktere kıyasla çok daha içe dönük, neredeyse ağırbaşlı bir figür olarak resmediliyor.

Yazıda, bunun muhtemelen bilinçli bir tercih olduğu vurgulanıyor: Dönemin olaylarına karışan pek çok isim bugün de tanınan kişiler olduğu için, onları perdede olumsuz renklerle çizmekten kaçınılmış. Bu tercih, filmi genç kuşaklara uygun, daha "izlenebilir" bir anlatıya dönüştürmüş.

Filme eklenen Liisa karakteri (Carolyn Veensalu) ise kaynak kitapta bulunmuyor. Erkeklerle birlikte turneye katılan ve genç müzisyenlerin maceralarını radyo için haberleştiren bu karakter, anlatıya hem romantik bir gerilim hem de günümüz izleyicisine daha yakın bir perspektif katıyor.

Müzik filmi olarak teknik eleştiri

Eleştirmen, müzik etrafında dönen bir filmde enstrüman kullanımının inandırıcı olması gerektiğini hatırlatıyor. Gitar çalma hareketlerinin, şarkı söyleme sahnelerinin ve davul çalma görüntülerinin gerçekçi olması gerektiğini belirtiyor. Yazıya göre film bu konuda izleyiciyi rahatsız edecek kadar kötü değil, ancak müzikle ilgilenen seyircinin gözünden kaçmayacak aksaklıklar da yok değil.

Öte yandan eleştiri, Estonya'nın kültür hayatına dair bazı sürekliliklere de dikkat çekiyor: Bağımsızlık sonrası Estonya'da da konser düzenlemenin bürokratik zorlukları ve telif kurumuyla yaşanan anlaşmazlıklar sürüyor. Yazara göre bu tür zorluklar, dönem değişse de sanatçının işini yapmasını güçleştirmeye devam ediyor.

Eleştiri, filmin genç izleyiciye ilham verme potansiyelini de teslim ediyor; ancak "Musta pori näkku"nun arkasında gerçek insanlar, gerçek bir dönem ve gerçek olaylar olduğu için, anlatılanların fazla yumuşatılmasının filmi zayıflattığı sonucuna varıyor.