Estonya film sektöründen hükümete 3 milyon euroluk çağrı

Estonya film sektörü temsilcileri, yerli film yapımlarının uluslararası rekabette ayakta kalabilmesi için hükümete çağrıda bulundu. Sektörün ortak açıklamasında, mevcut devlet desteğinin 3 milyon euro artırılarak yıllık 10 milyon euroya çıkarılması talep edildi. Ek kaynağın öncelikle çocuklara ve gençlere yönelik Estonca görsel-işitsel eserlerin üretimine ayrılması öneriliyor.

Estonya film sektöründe faaliyet gösteren kurumların imzaladığı kamu mektubunda, devlet bütçesi tartışmalarında zaman zaman filmin yalnızca bir maliyet kalemi gibi görüldüğü eleştirisi yapıldı. Sektör temsilcileri bu bakışın yanlış ve yersiz olduğunu savunarak, filmin kültürel değerinin yanı sıra ciddi bir ekonomik faaliyet olduğunu vurguladı. Üretim artışının Estonya şirketlerine iş, yeni istihdam ve vergi geliri anlamına geldiği; üretimin daralması ve öngörülemez hale gelmesi durumunda ise nitelikli insan, şirket ve uzmanlığın hızla kaybedileceği belirtildi.

Yıllık 7 milyon euroluk destek yetersiz bulunuyor

Mektuba göre Estonya'da film yapımlarına sağlanan devlet desteği son yıllarda yılda 7 milyon euro düzeyinde kaldı. Sektör, bu rakamın artırılarak 10 milyon euroya çıkarılmasını ve ilave 3 milyon euronun ağırlıklı olarak çocuklar ve gençler için Estonca içerik üretimine yönlendirilmesini istiyor. Açıklamada, küresel ölçekte Estonya gibi küçük ülkelerin görsel-işitsel sektörde görünürlüğünü korumasının giderek zorlaştığına dikkat çekildi.

Mektupta ayrıca Estonya'nın eylül başında Fransa'da düzenlenen ve Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron'un ev sahipliğindeki Lumière Zirvesi'ne katıldığı hatırlatıldı. Avrupa ve dünya görsel-işitsel sektörünün önde gelen karar alıcıları, yapımcıları, büyük stüdyoları, platformları ve teknoloji şirketlerinin bir araya geldiği zirvenin merkezinde Avrupa görsel-işitsel sektörünün geleceği ve rekabet gücünü nasıl koruyacağı yer aldı. Sektör temsilcileri, Fransa gibi büyük bir ülkenin bile küresel rekabette konumunu kaybetme riski gördüğü bir dönemde Estonya için bu tehlikenin kat kat daha büyük olduğunu ifade etti.

Açıklamada, uluslararası yatırımcıları çeken unsurun yalnızca pazar büyüklüğü değil, somut koşullar olduğu belirtildi. Örnek olarak Venedik Film Festivali'nde Altın Aslan ödülünü kazanan Danimarka yapımı "Tundmatu naine" (Bilinmeyen Kadın) gösterildi. Filmin ortak yapımcılarından birinin Estonyalı yapımcı Esko Rips olduğu ve Rips'in bu projeye üç Baltık ülkesinde faaliyet gösteren Nafta Films şirketi üzerinden katıldığı kaydedildi. Mektupta ayrıca yüz yıldan fazla geçmişe sahip İskandinav film üretim şirketi Nordisk Film'in Estonyalı bir yapımcıya güvendiği, ancak üretim için gereken ortamın Letonya'da bulunduğu örneği de yer aldı.

Film Estonia bütçesi iki saatte doldu

Sektör temsilcileri, Film Estonia adlı yabancı yatırım geri ödeme programının 2026 yılı bütçesinin 9,2 milyon euro olduğunu ve bu tutarın iki saat içinde dolduğunu belirtti. Bunun açık bir pazar sinyali olduğu ve Estonya'nın çok büyük yapım şirketlerinin dikkatini çektiği vurgulandı. Ancak hükümetin 2027 yılı desteğini 4 milyon euro azaltarak 5,2 milyon euroya düşürme kararı aldığı hatırlatıldı. Sektör, talebin arttığı bir dönemde Estonya'nın bu talebi karşılama kapasitesinin azaltılmasını eleştirdi.

Mektupta, devletin kaynakları kısıtlıysa Estonya'ya yeni para getirecek kararlara daha dikkatli bakılması gerektiği ifade edildi. Film endüstrisinin Estonya ekonomisine önemli miktarda dış kaynak çekebilen ender sanat alanlarından biri olduğu belirtildi. Uluslararası ağırlığı olan film endüstrisinin Estonya'ya yöneldiği bir dönemde, ülke ekonomisine dış para getiren yatırımların azaltılmasının doğru olmayacağı savunuldu.

Kamu mektubuna Estonya Sinema Birliği, Estonya Film Enstitüsü, Estonya Film Endüstrisi Kümesi, Estonya Görsel-İşitsel Yazarlar Birliği, Estonya Animasyon Birliği, Estonya Belgeselciler Loncası, Estonya Film Yönetmenleri Loncası, Estonya Senaristler Loncası, Estonya Film Eleştirmenleri Derneği, Estonya Kurgu Yönetmenleri Loncası ve Pimedate Ööde Filmifestival (Karanlık Geceler Film Festivali) imza attı.