Estonya elektrik şebeke ücretlerinde indirim hazırlığı

Estonya hükümeti, artan enerji fiyatlarının tüketicileri zorlamasını engellemek için yeni bir destek paketi üzerinde çalışıyor. İklim Bakanlığı'nın hazırlayacağı paket kapsamında elektrik şebeke ücretlerinin bir bölümünün devlet tarafından karşılanması seçenekler arasında. Enerji ve Çevre Bakanı Erkki Kello, şebeke ücretinin tüketicinin nihai elektrik fiyatının önemli bir kısmını oluşturduğunu belirterek bunun en basit müdahale araçlarından biri olduğunu söyledi.

Estonya'da tüketici fiyatları eylülde geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 3 arttı. Petrol ve gaz piyasasındaki süregelen kriz ile Hürmüz Boğazı çevresindeki belirsizlik, enerji fiyatlarının yükselmeye devam etmesinin ana nedeni olarak gösteriliyor. Uzmanlar, sonbaharın gelmesiyle ısınma ve elektrik talebinin artacağını, bunun da enerji fiyatlarını daha da yukarı çekeceğini belirtiyor.

Uzmanlardan ek önlem çağrısı

Bakan Kello, şebeke ücretine yönelik bir telafi düzenlemesinin Rekabet Kurumu (Konkurentsiamet) ile koordinasyon gerektirdiğini ve elektrik satıcılarının teknik altyapısının buna uygun olması gerektiğini ifade etti. Hazırlık sürecinin birkaç ay alacağını söyleyen Kello, şebeke operatörleri açısından da denge kurulması gerektiğini kaydetti: tarifeler tüketim hacmine bağlı olduğu için yükün zaman içinde doğru dağıtılması ve elektriğin ülkenin her bölgesinde erişilebilir kalması gerekiyor.

Bigbank baş ekonomisti Raul Ärmets ise yalnızca şebeke ücretinin düşürülmesinin yeterli olmayacağı görüşünde. Doğal gaz fiyatlarının ilkbahara kıyasla neredeyse iki katına çıktığını, Avrupa'da talebin artmasıyla kış aylarında daha da yükselebileceğini belirten Ärmets, özellikle gazla ısınan haneler ve yerel yönetimler için ayrı bir çözüm gerektiğini söyledi. Odun ve pelet gibi alternatif yakıtların da ciddi oranda pahalandığını hatırlattı.

Ärmets'e göre benzin ve dizel fiyatlarındaki artış da nakliye maliyetleri üzerinden mal ve hizmet fiyatlarına yansıyacak ve enflasyonu hızlandıracak. Ekonomist, bütçe açığına rağmen akaryakıt ve vergilerde geçici indirimlerin uygulanabileceğini savunuyor. Kamu borcu tartışmalarına da değinen Ärmets, Estonya'nın borç yükünün gayrisafi yurtiçi hasılanın yüzde 26'sı düzeyinde olduğunu, bunun yüzde 30 hatta yüzde 40'a çıkması durumunda bile Avrupa Birliği içinde en düşükler arasında kalacağını belirtti. Bu tür önlemlerin kalıcı değil geçici olduğunu vurgulayan Ärmets, birçok ülkenin benzer vergi kolaylıklarını gelecek bahar veya yaza kadar uyguladığını sözlerine ekledi.