Estonya Cumhurbaskani Karis: Zor konularda dürüst diyalog bekliyorum

Estonya Cumhurbaskani Alar Karis, ülkenin bagimsizliginin yeniden tesisi edilisinin 35. yil dönümü nedeniyle Kadriorg Gül Bahçesi'nde yaptigi konusmada, gelecegin güvence altina alinmasi için önümüzdeki yillarda yumusak bir nesil degisimi, anlamli bir egitim reformu ve uluslararasi alanda güçlü müttefiklik iliskilerinin sart oldugunu söyledi. Karis, bu unsurlarin iç ve dis barisi saglayacagini, topluma daha büyük bir denge getirecegini ifade etti.

Gençlere güven ve nesiller arasi dayanisma

Karis, Estonya'nin yeni neslinin ülkeyi daha ileri tasimasi için gençlere daha fazla güvenilmesi gerektigini belirtti. "Rahatlilik, konfor ve yorgunluktan kaynaklanan temkinlilik kolayca tüm topluma yayilabilir. Bu durumda tazelik eksik kalir ya da fikirler siradanlasir," diyen Karis, gençlerin merak duygusu ve hosgörülü tutumlarinin toplumdaki çesitliligi artiracagini, dinleme becerisini gelistirecegini ve tartisma kültürünü güçlendirecegini vurguladi.

Cumhurbaskani, gençlerin basari hirsinin ekonomiye ivme kazandiracagini, daha risk alabilen ve teknolojiyi daha iyi kullanan bir toplum olusturacagini kaydetti. Yaklasan Riigikogu (Estonya parlamentosu) seçimlerinde siyasi partilerin listelerinde de yas çesitliligi görmek istedigini ifade eden Karis, "Zor ve rahatsiz edici konularda dürüst bir diyalog bekliyorum. Kendi sesimizi tekrar tekrar dinlemek yerine, baskasinin deneyimine ve görüslerine ilgi duymaliyiz," dedi.

Egitim ve yapay zeka vurgusu

Karis, gelecegin Estonya'sinin sekillenmesinde egitimin kilit rol oynadigini söyleyerek, "Tiger's Leap (Tiigrihüpe) projesi olmasaydi Estonya böyle güçlü bir dijital ülke olabilir miydi?" diye sordu. Kadriorg'dan çikan ve devlet ile girisimcilerin destegiyle hayata geçirilen yapay zeka egitim programinin ülkenin kalkinmasina yeni bir ivme kazandiracagini belirtti. Karis, "Teknolojik gelismeleri kendimiz yönlendirmeli ve sekillendirmeliyiz. Yapay zekanin adimlarini kontrol etmeli, gerektiginde iddialarini sorgulamaliyiz," seklinde konustu. Ayrica, ögrenme sevincinin desteklenmesi, çocuklarin okula heyecanla gitmesi ve her yetenegin yeserme firsati bulmasi gerektiginin altini çizdi.

Güvenlik, müttefiklik ve gelecek perspektifi

Karis, Estonya'nin NATO ve Avrupa Birligi'ne katilimi, kendi savunma gücünü insa etmesi ve savunma harcamalarini artirmasi gibi adimlari hatirlatarak, küresel düzenin korunmasinin küçük ülkeler için hayati önem tasidigini vurguladi. "Uluslararasi etkimiz artsa da mevcut dünya düzenini korumaliyiz çünkü bu düzen büyüklerin yaninda küçük ülkelere de yasama hakki ve dünyanin sekillenmesinde söz söyleme imkani veriyor," dedi. Kuzey ve Baltik ülkeleri arasindaki is birliginin derinlesmesinden duydugu memnuniyeti dile getiren Karis, Estonya'nin 35 yil sonra da akilli çözümleri ve yasam kalitesiyle öne çikan, degisen iklim, teknolojik ve ekonomik gelismeler ve nüfus azalmasiyla basa çikabilen bir ülke olmasini diledi.

Cumhurbaskani, 1991 yilinda Toompea'yi (Tallinn'in tarihi tepe bölgesi) savunmak için yola çikan Vello Enniste'nin hikayesini de paylasti. Enniste, o dönemde kamyonlara hoparlörler yerlestirip çakil yükleyerek Toompea'ya gitmis ve orada onu iyi karsilamislar. Enniste, "Silahlar yoktu, kendi gögsümüzle savunmamiz gerekiyordu," demisti. Karis, bu tür hikayelerin Estonya halkinin ortak hafizadasi ve kararliligi oldugunu belirtti.

Konusmasinda ayrica, bagimsizligin yeniden tesisini ilk taniyan ülke olan Izlanda'nin cumhurbaskaninin törene katildigini hatirlatan Karis, Izlanda'nin cesur kararinin dünya çapinda bir taniyan dalgasini baslattigini ve Estonyalilarin buna minnettar oldugunu söyledi. Karis, Birgit Uibu adli 35 yasindaki bir Yazar'in hikayesine de deginerek, onun yurt disinda çalistiktan sonra ögrenme tutkusu ve egitim sayesinde Estonya'ya döndügünü belirtti. Uibu, "Ülkeme gerçek bir bag hissediyorum," diyerek duygularini ifade etti.