Eston besteci ve yazarın iş birliği 'Kauge kaja' dinleyiciyle buluştu

ABD'de yaşayan Estonyalı besteci Jonas Tarm, Klassikaraadio'da yaptığı açıklamada, özlem temalı koro eseri 'Kauge kaja'nın (Uzak Yansıma) dinleyicileri özledikleri birine ya da bir şeye yaklaştırabileceğini söyledi. Eserin sözlerini yazan Jim Ashilevi ise, bizim için gerçekten önemli olan insanların ve yerlerin asla kaybolmadığını, yaşam boyunca bizimle bağlantıda kaldığını belirtti.

Estonyalı besteci Jonas Tarm, 14 Ağustos'ta koro ve piyano için bestelediği yeni eseri 'Kauge kaja'yı yayımladı. Eserin ilk kaydında Estonya Filarmoni Oda Korosu ve piyanist Karolina Aavik yer alıyor. Tarm'ın bestelediği ve yönettiği eser, yazar Jim Ashilevi'nin Estonca orijinal metnine dayanıyor ve uzaklık, ev, hafıza ve aidiyet temalarını işliyor.

'Kauge kaja', New York Estonya karma korosunun siparişi üzerine bestelendi ve dünya prömiyeri 21 Şubat 2026'da New York'taki Estonya Evi'nde, Estonya Cumhuriyeti'nin yıldönümü kutlamaları sırasında Jonas Tarm yönetiminde gerçekleşti. Ardından Tallinn Oda Korosu, eseri 26 Nisan 2026'da Tallinn'deki Rahvusooper Estonia oda salonunda seslendirdi.

'Kauge kaja' bir ev duygusuna yolculuk

Bestecinin ifadesine göre 'Kauge kaja', ev duygusuna doğru bir yolculuğu temsil ediyor. "Bu ev; bir yer, bir insan, bir dil, bir manzara veya bir anı olabilir. Umarım müzik, dinleyicileri özledikleri birine ya da bir şeye yaklaştırır," dedi Tarm.

Estonya koro geleneğinden beslenen beş dakika kırk bir saniyelik eser; deniz, rüzgar, uçuş, ay ışığı ve geri dönüş imgeleriyle örülü. Eserde koro ve piyano dramaturjik olarak eşit partnerler olarak öne çıkıyor; uzaklık ve yakınlık arasında hareket eden samimi bir ses dünyası yaratıyor.

Eserin merkezinde, Ashilevi'nin ayrılık, anılar ve geri dönüş olasılığı üzerinden duygusal bir yolculuğu izleyen Estonca orijinal metni yer alıyor.

Ashilevi: Önemli olan hiçbir şey kaybolmaz

"Umarım 'Kauge kaja' dinleyicinin, bizim için gerçekten önemli olan insanların, yerlerin ve deneyimlerin aslında asla kaybolmadığını hissetmesine yardımcı olur. Artık yanlarına dönemesek bile sesleri bizimle kalır; bize teselli ve yaşam boyunca bağlantıda olduğumuz hissini verir. Bu eserin bize hayatta ilerlememizi sağlayan şeyleri hatırlatmasını umuyorum," dedi Ashilevi.

Ashilevi, 'Kauge kaja'nın özlemle ilgili olduğunu ve Jonas Tarm ile dostluğunun on yıllardır sürdüğünü söyledi. "32 yıl önce başladı dostluğumuz, o ilk günlerden pek bir şey hatırlamıyorum," diye güldü Tarm. "Dostluk yıllar içinde değişti ve büyüdü."

Ashilevi, "Jonas kitaplarımdan birini okumuştu ve sonra tekrar daha sık iletişim kurmaya başladık. Jonás'ın kız kardeşi benim okul arkadaşımdı. Kitabımın bizi tekrar bir araya getirmesi tamamen saçma ve çok güzel," diye anımsadı.

Tarm, günümüzde bestecilerin genellikle hazır bir metne müzik yazdığını, kendisinin ise tamamen özgün bir şey yaratmakla ilgilendiğini belirtti. "Jim ile bu şarkıyı birlikte yaratmak çok heyecan vericiydi. Jim çok endişeliydi," dedi Tarm. Ashilevi için bu süreç bir öğrenme deneyimiydi; çünkü koro şarkıları kafiye de gerektiriyor. "Kelimeler boşlukta yaşamaz, bir müzik eserinin organik bir parçası haline gelir. Daha önce bunu hiç düşünmemiştim," itiraf etti Ashilevi.

On yaşında ABD'ye taşınan Tarm, özlem duygusunu çok erken yaşlarda tanıdığını söyledi. "İnsanların duyguları çok farklıdır; eserde birkaç farklı bakış açısı var," dedi Tarm. Ashilevi ise, "Hikayede her dinleyiciye farklı bir açıdan hitap eden bir özlem ifadesi olmasını istedik. Bazıları için ev coğrafi bir nokta değil, bir insanla ya da yaşam olayıyla ilişkilidir. Bazıları için tüm dünya evidir. İnsan olarak büyümek için bazen güvenli yuvadan uzaklaşmak gerekir; sonra bir şeyler netleşmeye başlar. Bazı şeyler elbette daha da karmaşıklaşır. Bu bazen çok korkutucu ve rahatsız edici, bazen de kişi dünyayı dolaşabildiğinde çok zenginleştirici bir deneyim," dedi.

Tarm, New York'ta yaşamasına rağmen en çok Estonya'da evinde hissettiğini belirtti. "'Kauge kaja' ev duygusuna doğru bir yolculuk. Estonya kültürü yalnızca Estonya'da değil, tüm dünyada yaşıyor," dedi. 20 Ağustos'ta Tarm, Toronto'daki KESKUS Uluslararası Estonya Merkezi'nin kurdela kesme töreninde Tallinn Oda Korosu'nu yönetecek ve 'Kauge kaja' seslendirilecek. "KESKUS, Estonya dışındaki en büyük Estonya topluluk merkezlerinden biri. Bu çok büyük bir olay," dedi Tarm. "Kendimi Estonya kültürünün yurt dışındaki elçisi olarak görüyorum. Estonya'nın yurt dışına sunacağı çok fazla kültür var."

'Kauge kaja'nın dünya prömiyer kaydı 2 Haziran 2026'da Tallinn'deki Estonya Ulusal Yayın Kurumu'nun 1. stüdyosunda yapıldı. Tarm kaydın yapımcısı ve editörü, Tammo Sumera ise ses mühendisiydi. Kaydın miksi Adam Miller, mastering'i ise Londra'daki AIR Studios'ta John Webber tarafından yapıldı. Eserle birlikte yayımlanan videoyu Frank Raudsepp çekti.