Eski yargıç Vooglaid: Madise'nin cumhurbaşkanı adaylığı yasaya aykırı değil

Estonya'nın Riigikogu (Parlamento) hukuk komisyonu üyesi ve avukat Varro Vooglaid, görevdeki Adalet Şansölyesi (Õiguskantsler) Ülle Madise'nin cumhurbaşkanı adayı olarak gösterilmesinin ve seçilmesinin yasalara aykırı olmadığını belirtti. Vooglaid, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, bu yöndeki bazı hukuki itirazların temelsiz olduğunu ifade etti.

Anayasa mı, özel yasa mı üstün?

Bazı hukukçular, Adalet Şansölyesi Yasası'nın 12. maddesine göre şansölyenin başka bir devlet görevi üstlenemeyeceğini, 8. maddede ise görev süresinin sona erme nedenleri arasında cumhurbaşkanı seçilmenin sayılmadığını, ayrıca 9. madde uyarınca istifa için en az dört ay önceden bildirim gerektiğini öne sürmüştü. Vooglaid ise bu yorumların 'hukuken yetkin' olmadığını, anayasanın 84. maddesinin göz ardı edildiğini söyledi. Bu maddeye göre, cumhurbaşkanının göreve başlamasıyla birlikte kişinin seçilmiş veya atanmış olduğu diğer tüm görevler sona erer.

Vooglaid, Adalet Şansölyesi makamının da bu kapsamda olduğunu, zira şansölyenin Riigikogu tarafından cumhurbaşkanının önerisiyle atandığını hatırlattı. Anayasanın, özel yasadan daha üstün olduğuna ve doğrudan uygulanabilir olduğuna dikkat çeken Vooglaid, bu nedenle Adalet Şansölyesi Yasası'nda bu durumun ayrıca düzenlenmesine gerek olmadığını belirtti.

Vooglaid'e göre, Madise cumhurbaşkanı seçilirse, görev süresi cumhurbaşkanlığı yeminini etmesiyle ve böylece resmen göreve başlamasıyla birlikte sona erecek. Görevdeki bir şansölyenin cumhurbaşkanı adayı olmasını veya seçilmesini engelleyen hiçbir yasal engel bulunmadığını vurgulayan Vooglaid, 'Bu, mevcut yasal düzenlemedir; ister beğenilsin ister beğenilmesin.' dedi.

EKRE lideri rol çatışması uyarısı yaptı

Öte yandan, muhafazakar EKRE partisinin lideri Martin Helme, Madise'nin şansölye olarak görev yaparken cumhurbaşkanı adaylığını koymasının bir 'rol çatışması' yarattığını ve bunun seçim sonuçlarının mahkemede sorgulanmasına yol açabileceğini öne sürdü. Vooglaid ise bu endişeleri hukuki değil, siyasi bir tartışma olarak değerlendirdi.