Eski Ukraynalı savaş esiri: Savaş suçlarının görmezden gelinmesi uluslararası hukuku yok eder

Ukrayna'da iki buçuk yıl Rusya'da esir kalan gazeteci ve insan hakları savunucusu Maksım Butkevıç, Ukrayna Stüdyosu programına konuk oldu. Butkevıç, esaret altında yaşadığı sistematik şiddeti ve zorlu koşulları anlattı. Uluslararası toplumun savaş suçlularını yargılaması gerektiğini, aksi takdirde hukukun anlamını yitireceğini söyledi.

Rusya'nın işgal hedefleri başarısız oldu

Butkevıç, savaşın gidişatına ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Rusya'nın Ukrayna'yı kısa sürede işgal etme hedefine ulaşamadığını, hatta işgalin başladığı bölgelerde bile kontrolü tam olarak sağlayamadığını belirtti. Bu nedenle Ukrayna'da bunun bir zafer olarak görüldüğünü ifade etti. Ancak savaşın yıpratıcı olduğunu ve ülkenin yorgun düştüğünü de sözlerine ekledi. Butkevıç, uluslararası desteğin önemine vurgu yaparak Estonya'ya ve Estonyalılara teşekkür etti.

Yetersiz kaynaklar ve uzayan savaş

Ukrayna ile Rusya arasındaki kaynak eşitsizliğine dikkat çeken Butkevıç, özellikle insan gücü sıkıntısı yaşandığını söyledi. Buna rağmen Ukrayna'nın asimetrik yöntemlerle ve teknolojiyi kullanarak karşılık verdiğini, bu nedenle cephede durumun neredeyse kilitlenme noktasında olduğunu belirtti. Rusya'nın ilerleme kaydettiği bölgeler olmakla birlikte Ukrayna'nın da kaybettiği toprakların bir kısmını geri aldığını ifade etti. Savaşın kısa vadede bitmeyeceğini kaydetti.

Ukrayna'nın ihtiyaçları: askeri destek ve yaptırımlar

Ukrayna'nın en çok askeri desteğe ve mühimmata ihtiyaç duyduğunu belirten Butkevıç, daha fazla mali kaynakla daha fazla silah ve drone üretebileceklerini söyledi. Rusya'ya yönelik siyasi, diplomatik ve ekonomik baskının sürmesi gerektiğini, böylece savaşın maliyetinin Rusya için artacağını ifade etti.

Zelenskiy'nin 'Ukraynalılar Avrupa'yı koruyor' sözüne yorum

Butkevıç, Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenskiy'nin 'Ukraynalılar Avrupa cephesini tutuyor' sözüne katıldığını, ancak Ukraynalıların da dayanıklılıklarının sınırsız olmadığını vurguladı. Ukrayna'nın özgürlük ve değerler için savaştığını, bu değerlerin paylaşıldığına inandığını belirtti.

Esir düşenlerin sayısı: resmi rakamlar ve belirsizlikler

Rusya'daki Ukraynalı savaş esiri sayısının 7 bin ile 10 bin arasında olduğunu aktaran Butkevıç, Rusya'nın tüm esirleri ve kayıpları bildirmediğini, bu nedenle gerçek sayının daha yüksek olabileceğini söyledi. Ayrıca işgal altındaki bölgelerde esir alınan sivillerin sayısının bilinmediğini, ancak isimleri tespit edilen yaklaşık 2 bin sivil olduğunu ekledi. Ukrayna Ombudsmanı'nın bu sayısının 16 bin olduğunu tahmin ettiğini aktardı.

Esaret altında sistematik hak ihlalleri ve Cenevre Sözleşmesi ihlalleri

Butkevıç, kendi esaret deneyimini aktardı: 2022 Haziran'da Luhansk bölgesinde esir düştüğünü, ilk aylarda dayak, açlık, hijyen yoksunluğu gibi kötü muamelelere maruz kaldığını anlattı. Rusya'nın Cenevre Sözleşmesi'ndeki çoğu hükmü ihlal ettiğini belirtti. Ayrıca kendisi hakkında uydurma bir suç dosyası açıldığını ve 13 yıl hapis cezasına çarptırıldığını söyledi. Bu tür uydurma davaların sistematik olduğunu belirten Butkevıç, bu uygulamanın Stalin'in Büyük Teröründen bu yana değişmediğini ifade etti.

Savaş suçlarının cezalandırılmaması tehlikesi

Savaş suçlarının görmezden gelinmesinin uluslararası hukuku işlevsiz kılacağını belirten Butkevıç, bu durumun gelecekteki suçları teşvik edeceğini söyledi. Ukrayna'nın mahkemelerinde yargılamalar sürerken, uluslararası mekanizmaların da işletilmesi gerektiğini ifade etti. Uluslararası Ceza Mahkemesi'nin önemine dikkat çekti.