Ermenistan, Rusya'yı stratejik partner olmaktan çıkardı

Ermenistan, önümüzdeki beş yılı kapsayan hükümet programında Rusya ile ilişkilerin tanımını değiştirdi. Başbakan Nikol Paşinyan, Rusya'nın artık stratejik ortak olarak görülemeyeceğini söyledi.

Paşinyan, The Moscow Times'ın aktardığına göre, “Şu anda 'stratejik ortaklık' yazarsak, Rusya ve Kolektif Güvenlik Anlaşması Örgütü'nün (ODKB) Eylül 2022'de güvenlik yükümlülüklerini neden yerine getirmediğini sorarsınız” dedi.

ODKB'den somut adım yok

Eylül 2022'de Ermenistan ile Azerbaycan arasında yeniden başlayan çatışmalarda Azerbaycan'ın üstünlük sağlamasının ardından Ermenistan, ODKB'ye örgüt tüzüğünün dördüncü maddesi uyarınca başvurdu. Bu maddeye göre, bir üye ülkeye yönelik saldırı tüm ittifaka yönelik saldırı sayılıyor. ODKB ise yalnızca durumun ciddiyeti konusunda endişe bildiren bir açıklama yapmakla yetindi ve Dağlık Karabağ'ı kaybeden Ermenistan'a taziyede bulundu.

Ermenistan, 2024 yılında ODKB faaliyetlerine katılımını dondurdu ve örgüte üyelik aidatı ödemeyi bıraktı. Paşinyan, 24 Ağustos'ta yaptığı açıklamada, önümüzdeki beş yıl içinde ODKB'ye dönmeyi planlamadıklarını ve örgütten çıkarılmalarından memnuniyet duyacaklarını söyledi.

Avrupa Birliği ile yakınlaşma hız kazanıyor

Hükümet programında, Rusya ile iş birliğinin yeni koşullarda dengeli bir dış politika çerçevesinde sürdürüleceği ifade ediliyor. Paşinyan daha önce, iki ülke arasındaki ilişkilerdeki değişikliklerin, Erivan ile Bakü arasında barış sağlanmasının ardından doğal bir süreç olduğunu belirtmişti. Başbakan ayrıca, Ermenistan'ın Avrupa Birliği'ne resmi üyelik başvurusu yapması gerektiğini ve bunun kapsamlı bir çalışma süreci gerektireceğini söyledi.

Rusya'nın 2026 baharında Ermenistan'ın ihracatına uyguladığı ticaret kısıtlamalarının ardından Erivan, ihracatını yeniden yönlendirmeye başladı. Rusya, sebze, meyve, çiçek, maden suyu, alkol, süt ve balık ürünleri gibi ülkenin başlıca ihraç kalemlerini kapsayan bir ithalat yasağı getirdi. Bu gelişmeler sonucunda Rusya ile Ermenistan arasındaki ticaret hacmi yılın ilk yarısında yaklaşık yüzde 21 düşüşle 3,33 milyar dolardan 2,63 milyar dolara geriledi.

Aynı dönemde Ermenistan'ın Avrupa Birliği'ne ihracatı yüzde 80 artarak 287 milyon dolardan 516 milyon dolara yükseldi. AB, Ermenistan'ın ihracatını çeşitlendirme çabalarına destek olmak amacıyla 52 milyon euro ayırdı ve Ermenistan'dan ithal edilen ürünlerin yüzde 80'ine uygulanan gümrük tarifelerini kaldırdı.