Deneyimli bilim insanlarının buluşları daha kalıcı oluyor

Çinli araştırmacıların yaptığı geniş çaplı bir analiz, deneyimli bilim insanlarının mevcut bilgileri genç meslektaşlarına göre daha seyrek alt üst ettiğini, ancak yeni bir araştırma yönü açtıklarında bu yönün bilim dünyasında daha sık kalıcı olduğunu ortaya koydu. Daha sonraki araştırmacılar, yeni bir buluşu çürütmek yerine ona dayanmayı tercih ediyor.

Yeni çalışmanın yazarları, SciSciNet adlı veri setini kullanarak 206 binden fazla bilim insanının kariyerini ve 11 milyondan fazla bilimsel makaleyi inceledi. Böylece bilim insanının kariyeri boyunca kalıcı atılımlar yapma kapasitesinin nasıl değiştiğini belirlediler.

Kalıcı atılım, önceki anlayışları alt üst eden bilimsel çalışma anlamına geliyor. Sonraki bilim insanları araştırmalarında doğrudan bu çalışmaya atıf yaparken eski kaynakları dışarıda bırakıyor. Ayrıca çığır açan buluş hızla unutulmuyor, bütün bir yeni araştırma alanına temel oluşturuyor.

Gençler daha cesur, deneyimliler daha kalıcı

Önceki araştırmalardan, genç bilim insanlarının çalışmalarında bilimi sarsan fikirlere daha sık rastlandığı, ancak kariyer ilerledikçe bu temponun zayıfladığı biliniyor. Kalıcı bir atılım yapma olasılığı ise bunun tersine, bilim insanı yaşlandıkça artıyor. Yazarlara göre bu dönüşümü yıllar içinde edinilen uzmanlık açıklıyor.

Analize göre bu örüntü tıp, sosyoloji, fizik, biyoloji ve kimyada geçerli. Bu alanlarda daha kıdemli araştırmacılar yeni buluşlarını giderek daha iyi sağlamlaştırabiliyor. Matematik ve bilgisayar bilimlerinde ise tablo tersine dönüyor: Bu disiplinlerde kariyer boyunca kalıcı atılım yapma olasılığı da azalıyor.

Yeni çalışmanın yazarlarına göre burada belirleyici olan, her bilim insanının önceden yayımladığı makale sayısı. Bir bilim insanının daha fazla yayımlanmış çalışması varsa yeni buluşunun kalıcı olma olasılığı da artıyor. Daha üretken bilim insanları, aynı kariyer yılı içinde bile yeni araştırma yönlerini daha başarılı biçimde savunabiliyor. Üretken yazarlarla daha az üretken olanlar arasındaki fark her yıl daha da açılıyor.

Kıdemli bilim insanlarının çalışmaları daha çok ilgi görüyor

Deneyimli bilim insanlarının çalışmaları daha fazla dikkat çekiyor: Aynı düzeydeki bir atılımda, daha kıdemli araştırmacıların makaleleri sonradan daha fazla atıf alıyor. Meslektaşları bu araştırmaları sosyal medyada daha sık tartışıyor ve bu çalışmalar daha büyük bilimsel fonlar kazanıyor. Yazarlara göre bu avantajlar, yeni buluşların daha uzun süre ayakta kalmasına yardımcı oluyor.

Ekip ayrıca 362 Nobel ödülü sahibinin kariyer yolunu inceledi. Sonuçlar, geleceğin ödül sahiplerinin dönüm noktası niteliğindeki çalışmalarını kariyerlerinin henüz başında yayımladığını gösterdi. Ancak onların ödüle değer asıl buluşu yıllar sonra ortaya çıkıyor.

Yazarlara göre uzun süreli çalışma, bilim insanlarının çığır açan makalelerini daha dayanıklı kılıyor. Bu sırada deneyimli bilim insanları mutlaka daha fazla sarsıcı makale yayımlamıyor. Ekibe göre deneyim, daha çok ortaya konan fikirlerin bilim camiasında daha iyi yerleşmesine yardımcı oluyor.

Nobel ödülü sahiplerine ilişkin istatistik, araştırmacılara göre uzmanlığın önemini öne çıkarıyor: Çığır açan yeteneğin ödüle değer hale gelmesi için yıllar geçmesi gerekiyor. Bu nedenle erken dönemdeki temponun alanın en önemli başarılarına dönüşmesi için zamana ihtiyaç var.

Yazarlara göre bilim değerlendiricileri ve fon sağlayıcıları sık sık deneyimli bilim insanlarının gizli avantajını gözden kaçırıyor. Uzmanlar çoğu zaman yalnızca araştırmanın doğrudan etkisine odaklanıyor; böylece yaşam boyu edinilen ve yeni fikirleri yaşayabilir hale getirip onlara kalıcı değer kazandıran beceri gözden kaçıyor.

Yeni araştırmanın yazarların açıkça işaret ettiği bazı eksikleri de bulunuyor. Öncelikle atılımları değerlendiren indeksler her zaman gerçek içeriksel yeniliği yakalayamayabilir. İkincisi, yazarların atıfları takip ettiği on yıllık dönem her bilim dalının ritmine uygun olmayabilir. Ayrıca bulunan ilişkilerin doğrudan nedensellikten çok istatistiksel bir örüntüyü gösterdiğini belirtiyorlar.