Costa: AB bütçe anlaşması için yeni vergiler şart

Avrupa Birliği'ne üye ülkelerin liderleri, önümüzdeki dönemde AB'nin yedi yıllık bütçesi (MFF) için yeni ortak gelir kaynakları oluşturulması konusunda anlaşmaya varamazsa, ülkeler bütçeye daha fazla katkı yapmak zorunda kalacak. Bu uyarı, Avrupa Konseyi Başkanı António Costa'dan geldi. Costa, Çarşamba günü Hırvatistan'ı ziyareti sırasında hükümetleri, ekim ayında yapılacak zirveden önce tutumlarını yumuşatmaya çağırdı.

Ekim ayındaki zirvede, üye ülkelerin kabul edebileceği yeni vergi seçeneklerinin daraltılması hedefleniyor. Costa, Zagreb'de Hırvatistan Başbakanı Andrej Plenković ile düzenlediği basın toplantısında, yeni gelir paketinde ekim ayında anlaşmayı hedeflediklerini belirterek, "Böylece her üye ülkeden ne kadar katkı isteyeceğimizi bileceğiz" dedi. Yeni vergilerde uzlaşma, aralık ayında genel bütçe anlaşmasının kolaylaşması için kilit önemde. Zira 2027'de Fransa, İspanya ve İtalya'da yapılacak ulusal seçimler müzakereleri tehlikeye atabilir.

Görüşmeler 27 başkentte sürüyor

Portekizli siyasetçi Costa, müzakerelerde kilit rol oynuyor. Liderler zirvelerine başkanlık ediyor ve farklı kutuplar arasında uzlaşma sağlamaya çalışıyor. AB genelindeki vergiler konusu, müzakerelerin en zorlu başlıklarından biri. Üye ülkeler, Avrupa Komisyonu'na daha geniş vergilendirme yetkisi vermek istemiyor; bazı ülkeleri diğerlerinden daha fazla etkileyecek yeni vergileri kabul etmiyor.

Komisyon, geçen yıl açıkladığı bütçe önerisinde, MFF için beş yeni gelir kaynağı önermişti. Bunlar arasında karbon yoğun ürün ithalatına vergi, elektronik atıklara vergi, büyük şirket kârlarına vergi, tütün ürünleri vergisi ve emisyon ticaret sisteminden elde edilen gelirin bir kısmı yer alıyor. Bu önlemlerle yıllık 66 milyar euro gelir hedefleniyor. Ancak önerilerin çoğu hükümetlerde direnişle karşılaşıyor; her yeni vergi için tüm üye ülkelerin oybirliği gerekiyor.

Gerilim, Çarşamba günü Lüksemburg Başbakanı Luc Frieden'ın Costa ile görüşmesinin ardından net biçimde ortaya çıktı. Frieden, planlanan AB tütün vergisini reddettiğini açıkladı. "Lüksemburg'u orantısız etkileyen önerileri kabul etmiyoruz" dedi. Costa ise liderlere, vergilerde anlaşma sağlanamazsa ya bütçe kesintileri ya da üye ülkelerin katkılarının artması gerekeceği uyarısında bulundu. "Güvenlik, savunma, rekabet gücü, uyum politikası ve tarım alanlarında iddialarımızı azaltmak ya da üye ülkelerin katkılarını artırmak zorundayız; her iki seçenek de tüm üye ülkeler için sorun teşkil ediyor" diye konuştu.

Her iki seçenek de müzakere tarafları için istenmeyen bir durum. Almanya'nın öncülük ettiği kuzeydeki zengin ülkeler, AB ortak bütçesine katkılarının zaten çok yüksek olduğundan şikâyetçiyken, Güney ve Doğu Avrupa ülkeleri tarım ve bölgesel kalkınma için daha fazla AB fonu talep ediyor. AB ülkelerinin Avrupa işlerinden sorumlu bakanları, yeni vergiler konusunu 22 Eylül'de Brüksel'de görüşecek.

Estonya'nın tutumu

Estonya hükümetinin belirlediği resmi tutuma göre, ülke mevcut Gayri Safi Milli Hasıla (GSMH) esaslı finansman sistemini destekliyor. Yeni kaynakların devreye girmesi halinde Estonya'nın AB bütçesine GSMH oranından daha fazla ödeme yapacağı belirtiliyor. Estonya, önerilen yeni vergilerden yalnızca sınır karbon uygulamasını destekliyor.