Chay somelyesi: Japon yesil chayi nasil demlenmeli?

Chay somelyesi Oksana Kopchik, ETV+ kanalinda yayinlanan "Kohv+" programinda Japon yesil chayinin en popular türlerini ve dogru demleme yöntemlerini anlatti. Japon chay kültüründe yesil chayin özel bir yeri oldugunu belirten Kopchik, chay yapraklarinin tazeligini korumak için buharda isleme tabi tutuldugunu söyledi.

Japonya'da Ekim ayi chay için ayri bir öneme sahip. Ülkede 1 Ekim, 1587 yilinda hükümdar Toyotomi Hideyoshi'nin Kyoto'da düzenledigi ve prenslerden halka kadar herkesin katildigi Büyük Chay Töreni'nin anisina; 31 Ekim ise rahip Eisai'nin Çin'den ilk chay tohumlarini getirdigine inanilan gün olarak kutlaniyor.

Chay kültürünün dönüm noktasi

Kopchik, Budist rahiplerin chayi Çin'den Japonya'ya getirdigini ve uzun meditasyonlar sirasinda uyumamak için kullandigini anlatti. Samuraylar döneminde chay ve chay takimlarinin çok degerli ve pahali oldugunu, bu nedenle statü göstergesi olarak kullanildigi söyledi. Kopchik'e göre Japon chay ustasi Sen no Rikyu tüm chay kültürünü degistirerek sadeligi ve chayin güzelligini temel ilke haline getirdi. Rikyu'nun tasarladigi küçük chay evlerinin girisi yaklasik 90 santimetreydi; bu nedenle samuraylar kilis ve zırhlarını disarida bırakıp egilerek içeri girmek zorundaydi. Bu da tüm katilimcilarin esit oldugunu simgeliyordu.

Kopchik, yesil chay demlerken su sicakligina dikkat edilmesi ve önceden demlik ve fincanlarin kaynar suyla çalkalanarak isitilmasi gerektigini vurguladi. "Önce kaplari isitacagiz, sonra demlemeye geçecegiz. Kaplari isitmak için kullanilan su daha sicak olmali, ancak yesil chay 70-80 derecede demlenmeli. Sicaklik çok yüksek olursa aminoasitler kaybolur ve chay buruk, aci bir tada sahip olur" dedi.

Kopchik'e göre sicaklik ayarli bir chaydanlik yoksa, su kaynatilip kapagi açildiktan sonra yaklasik iki dakika beklenmeli; sicaklik böylece 80 dereceye kadar düsecektir. Programda tattigi chaylar arasinda genmaicha (chay yapraklari ve kavrulmus esmer pirinçten yapilan bir tür), ayrıca sencha, gyokuro ve matcha yer aldi. Gyokuro'nun çok narin bir chay oldugunu belirten Kopchik, toplanmadan önce chay çalilarinin birkaç hafta dogrudan günes isigindan uzak tutuldugunu; matcha üretiminde de yapraklarin gölgede yetistirildikten sonra toz haline getirildigini söyledi.