BM Genel Kurulu daha doğru dünya haritasını onayladı

Birleşmiş Milletler (BM) Genel Kurulu, kıtaların yüzölçümlerini daha doğru gösteren yeni bir dünya haritasının kullanımını cuma günü oylayarak kabul etti. Buna göre, geleneksel Mercator projeksiyonunun yerine kullanılacak olan "Equal Earth" haritası, Afrika kıtasını daha büyük, Kuzey Amerika ve Avrasya'yı ise daha küçük gösterecek.

BM Genel Kurulu'nda yapılan oylamada, karar 164 ülkenin desteğiyle kabul edildi. Karara karşı oy kullanan tek ülke ABD olurken, 6 ülke ise çekimser kaldı. Kararda, "Equal Earth" projeksiyonunun dünyanın haritaya aktarılmasındaki doğruluğu artırdığı belirtildi.

Equal Earth projeksiyonu nedir?

Flaman haritacı Gerardus Mercator tarafından 1569'da denizcilik amacıyla geliştirilen Mercator projeksiyonu, kara kütlelerinin şeklini ve açılarını korumaya odaklanıyordu ancak göreli büyüklükleri genellikle hatalı gösteriyordu. Üç boyutlu bir kürenin iki boyutlu haritaya aktarılmasının zorluğu nedeniyle, Mercator haritasında kutuplara yakın bölgeler olduğundan büyük, ekvatora yakın bölgeler ise olduğundan küçük görünüyordu. Bu durum, Avrasya ve Kuzey Amerika'nın haritada çok daha büyük görünmesine, Afrika ve Güney Amerika'nın ise küçük gösterilmesine yol açıyordu.

Equal Earth projeksiyonu ise 2018 yılında bir grup haritacı tarafından sunuldu. Bu projeksiyon, kıtaların göreli yüzölçümlerini koruyarak Afrika, Latin Amerika, Güney Asya ve Okyanusya'nın haritada daha büyük görünmesini sağlıyor. Equal Earth projeksiyonunu geliştiren haritacılardan Bojan Savric, AFP'ye yaptığı açıklamada, "Equal Earth, kıtaların göreli yüzölçümlerini korur ve şekillerini küre üzerinde olduğu gibi gösterir" dedi.Savric, projeksiyonun dünyanın gerçek boyutlarını yansıttığını vurguladı.

ABD ve Fransa'dan farklı yaklaşımlar

Kararı ileri süren Togo Dışişleri Bakanı Robert Dussey, haritaların eğitimi yönlendirdiğini, hayal gücünü beslediğini ve kolektif algıları etkilediğini belirterek, "Bu nedenle asla tarafsız değiller; gezegenimizin çarpık bir resmini sunduklarında, nesilden nesile aktarılan yanlış bir imajın sürmesi riski var" dedi.

ABD ise kararı kınayarak, bu tür adımların Birleşmiş Milletler'in güvenilirliğini zedelediğini savundu. ABD temsilcisi Yaryna Ferencevych, oylama öncesi yaptığı konuşmada, "Gerçek sorunlara odaklanmak yerine... bu organ 16. yüzyıl harita projeksiyonlarını ve bunların onarım ve bilişsel adalet açısından rolünü tartışıyor" ifadelerini kullandı.

Fransa ise yeni haritayı destekleyen kararın ortak sunucularından biriydi ve cuma günü yaptığı açıklamada Mercator projeksiyonunu kullanmaktan vazgeçtiğini duyurdu. Bu haritada ABD, Rusya ve Çin, Afrika, Latin Amerika ve Güneydoğu Asya'ya kıyasla orantısız şekilde büyük görünürken, Grönland neredeyse Afrika ile aynı boyutta gösteriliyor.

Fransa Dışişleri Bakanı Jean-Noël Barrot, "Haritaları değiştirmek açıkça dünyayı değiştirmez" dedi ve ekledi: "Fakat çarpık bir görüntüyü düzeltmek başlı başına bir hakikat eylemidir." Girişim, Fransa'nın Afrika ile, özellikle de gergin ilişkileri olan eski sömürgelerle ilişkilerini iyileştirmeye çalıştığı bir döneme denk geliyor.