Birleşik Krallık: JEF yeni savaş birimleri kuruyor

Birleşik Krallık Kraliyet Donanması Komutanı Gwyn Jenkins, Kuzey ve Baltık bölgesindeki 10 ülkenin güvenliğini güçlendirmek amacıyla kurulan Müşterek Seferi Kuvvetler'in (JEF) İngiliz askeri imkânları ve nükleer caydırıcılık merkezli yeni savaş birlikleri oluşturacağını bildirdi. Jenkins, Finlandiya gazetesi Iltalehti'ye verdiği röportajda, JEF ülkelerinin Kasım ayında Oslo'da bir anlaşma imzalayarak yeni komuta yapılarını kuruacağını söyledi.

Birleşik Krallık liderliğinde bir savunma işbirliği ve hızlı müdahale çerçevesi olan JEF; Hollanda, Finlandiya, İsveç, Norveç, Danimarka, İzlanda, Estonya, Letonya ve Litvanya'yı kapsıyor. Jenkins'e göre JEF savaş birliklerinin devreye alınması için NATO'nun 5. maddesinin işletilmesi mutlaka gerekmiyor; JEF, NATO'yu tamamlayan bir yapı olarak üye ülkelerin bir tehdit karşısında hızlı tepki vermesini sağlıyor. Yeni birlikler için savaş zamanı savunma planları hazırlandığı ve gerektiğinde derhal çatışmaya girebilecekleri belirtildi.

Deniz unsurları çekirdekte, nükleer caydırıcılık masada

Yeni birliklerin çekirdeğini JEF ülkelerinin deniz kuvvetleri oluşturacak; ancak yapı ve yetenekler göreve göre değişebilecek. Geleneksel savaş gemileri ve denizaltılar; askeri uçaklar, helikopterler, deniz piyadeleri ve özel kuvvetlerle desteklenecek. İnsansız hava ve deniz dronları ile diğer otonom sistemler de yoğun biçimde kullanılacak. Jenkins bu yaklaşımı 'hibrit filo' olarak nitelendirdi. Birleşik Krallık'ın uçak gemilerinde konuşlu F-35 hayalet avcı uçakları da JEF yeteneklerinin önemli bir parçası olacak.

Kuvvetin askeri caydırıcılığının belkemiğini, Atlantik Okyanusu'nda devriye gezen İngiliz denizaltılarında taşınan Birleşik Krallık nükleer silahları oluşturacak. Jenkins, Kraliyet Donanması'nın Kuzey bölgesi için nükleer koruma sağlamaya sürekli hazır olduğunu vurguladı. İngiltere'nin nükleer caydırıcılığının yalnızca NATO'nun kolektif savunmasının bir parçası olmadığını, aynı zamanda ülkeye egemen bir savunma kabiliyeti kazandırdığını belirtti.

Iltalehti'ye göre, Birleşik Krallık'ın nükleer caydırıcılığı gelecekte yalnızca NATO'nun nükleer savunma çerçevesi üzerinden değil, JEF aracılığıyla tüm üye ülkelere de uzanacak. Jenkins bu adımın Moskova'ya doğrudan bir mesaj göndermesi gerektiğini söyledi.

Kraliyet Donanması Komutanı, JEF'in güçlendirilmesini öncelikle Rusya'nın davranışlarına bağladı. En büyük sorunun Moskova'nın öngörülemezliği olduğunu belirten Jenkins, Rusya'nın bir noktada Baltık veya Kuzey bölgesinde NATO'nun 5. maddesini test etmek de dahil Avrupa demokrasilerini sınayabileceğini ifade etti.

Finlandiyalı uzman: JEF, NATO'nun yanında ikinci güvence

Jenkins aynı zamanda panik yapılacak bir durum olmadığını, ancak bunun JEF veya NATO'nun rehavete kapılabileceği anlamına gelmediğini vurguladı. Askeri hazırlığın amacının savaş başlatmak değil, savaşı önlemek olduğunu söyledi. Caydırıcılığın, Moskova'nın bir JEF veya NATO ülkesine saldırının kesinlikle başarısız olacağını anlayacağı kadar inandırıcı olması gerektiğini belirten Jenkins; bunun için hazır tutulmayı, tatbikatları ve bölgede askeri varlığın sürdürülmesini gerekli gördüğünü ekledi.

Röportajda ayrıca Birleşik Krallık'ın Baltık Denizi'ne askeri imkânlarını konuşlandırmaya hazır olduğu belirtildi. Jenkins, deniz yollarının açık tutulmasının kritik olduğunu; Finlandiya, Kuzey ülkeleri ve Baltık devletlerine askeri destek gerekmesi halinde Atlantik ile Baltık Denizi arasındaki bağlantıların işler durumda olması gerektiğini söyledi. İngiltere bu amaçla fırkateynlerini, muhriplerini ve otonom sistemlerini kullanmak ve ihtiyaç duyulan yere konuşlandırmak istiyor.

Kasım'da Oslo'da imzalanacak anlaşmanın bu planlara somut bir örgütsel yapı kazandırması bekleniyor. Anlaşmanın JEF'in Baltık bölgesi, Kuzey ülkeleri, Kuzey Atlantik ve Arktik'teki kolektif savunmasını nasıl güçlendireceğine dair ayrıntıları da içermesi bekleniyor.

Finlandiyalı güvenlik uzmanı Henri Vanhanen, yeni JEF birliklerinin kurulacağı yönündeki açıklamayı değerlendirerek hamlenin Finlandiya'nın güvenliği için şu anda anlaşılandan çok daha önemli olduğunu söyledi. Sosyal medyada yaptığı paylaşımda 'Bu sadece yeni savaş birlikleri ya da İngiliz nükleer silahlarıyla ilgili değil. Kuzey Avrupa'da, İngiltere'nin ve Finlandiya'nın en yakın ortaklarından bir grubun kritik bir durumda NATO olmadan bile hızlı askeri hareket etmesine imkân tanıyacak bir çerçeve kuruluyor. Bu büyük bir değişim.' ifadelerini kullandı.

Vanhanen, NATO'nun Finlandiya savunmasının temeli olduğunu ancak tüm yumurtaları tek sepete koymanın anlamlı olmadığını belirtti. JEF sayesinde gerekirse İngiltere'nin ve diğer istekli ülkelerin kendi aralarında anlaşarak hızlı hareket edebileceğini, bunun da Rusya'nın NATO içindeki tereddütten ek süre kazanma beklentisini ortadan kaldırdığını ifade etti.