Baltık Yolu zinciri: 1989'da iki milyon kişi el ele verdi

23 Ağustos 1989'da yaklaşık iki milyon Estonyalı, Letonyalı ve Litvanyalı, Sovyet işgaline karşı dünyaya seslerini duyurmak için el ele tutuşarak 675 kilometrelik bir insan zinciri oluşturdu. 'Baltık Yolu' (Baltic Way) olarak bilinen bu eylem, üç Baltık ülkesinin bağımsızlık mücadelesinin en sembolik anlarından biri olarak tarihe geçti.

Molotov-Ribbentrop Paktı'nın gizli protokolleri

Baltık Yolu, 23 Ağustos 1939'da Sovyetler Birliği ve Almanya arasında imzalanan Molotov-Ribbentrop Paktı'nın 50. yıldönümünde düzenlendi. Paktın gizli protokolleri, Finlandiya, Estonya, Letonya, Litvanya, Polonya ve Romanya'yı iki totaliter gücün nüfuz alanlarına bölüyordu. Bu protokoller, Nazi Almanyası'nın 1 Eylül 1939'da Polonya'ya saldırarak İkinci Dünya Savaşı'nı başlatmasına ve Sovyetler Birliği'nin 16 Haziran 1940'ta Estonya ve Letonya'yı işgal etmesine zemin hazırladı.

Eylem, Estonya Halk Cephesi, Letonya Halk Cephesi ve Litvanya Sąjūdis hareketinin ortak organizasyonuyla gerçekleşti. Amaç, Baltık ülkelerinin bağımsızlık talebini dünya gündemine taşımak ve Sovyet işgalinin yasadışılığını gözler önüne sermekti. Organizatörler bu sorunu yalnızca politik bir mesele olarak değil, ahlaki bir konu olarak da ele almayı hedefledi.

Tallinn'den Vilnius'a uzanan zincir

İnsanlar, Tallinn'deki Toompea Tepesi'nden Vilnius'taki Gediminas Kulesi'ne kadar uzanarak, Riga ve Daugava Nehri üzerinden geçen 675 kilometrelik bir zincir oluşturdu. On beş dakika boyunca el ele tutuşan katılımcılar, Molotov-Ribbentrop Paktı'nın gizli maddelerinin tanınmasını ve Baltık devletlerinin bağımsızlığının yeniden tesis edilmesini talep etti. Bu görsel şölen, üç ülkenin özgürlük mücadelesindeki dayanışmayı dünyaya duyurdu.

Fotoğraflar: Jaan Künnap, Vabamu, Harald Leppikson ve Estonya Ulusal Arşivi. Bu makale ilk olarak 23 Ağustos 2019'da yayımlanmıştır.