Avrupalı liderler İsrail'den Batı Şeria'da yerleşim projesini durdurmasını istedi

Fransa, Almanya, İtalya, Hollanda, İngiltere, Norveç ve Kanada liderleri, İsrail'den işgal altındaki Batı Şeria'da yeni bir yerleşim projesini durdurmasını istedi. Yedi ülkenin ortak açıklamasında, İsrail'in bölgede 1.200'den fazla konut için ihale açması kınandı ve bu karardan derhal vazgeçilmesi çağrısı yapıldı.

Geçen yıl onaylanan ve E1 olarak bilinen plan, ağırlıklı olarak Filistinlilerin yaşadığı, İsrail'in işgal ettiği ve ilhak ettiği Doğu Kudüs'ü Batı Şeria'dan daha da ayıracak bir konumda bulunuyor. Plana göre, Kudüs'ün hemen doğusunda, yaklaşık 12 kilometrekarelik bir alanda, Ma'ale Adumim yerleşimi ile Kudüs arasında yaklaşık 3.400 konut inşa edilmesi öngörülüyor.

Liderlerden ortak kınama

Açıklamada, "Batı Şeria'da derin bir istikrarsızlığın yaşandığı, yerleşimci şiddetinin sivillere karşı benzeri görülmemiş düzeyde arttığı ve Filistin ekonomisine ciddi kısıtlamalar getirildiği bir dönemde bu karar daha da endişe vericidir" ifadelerine yer verildi. Liderler, İsrail'in bu planlardan vazgeçmesini ve Batı Şeria'daki yerleşim genişlemesini tamamen durdurmasını talep etti.

Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri António Guterres de E1 planının, toprak bütünlüğüne sahip bir Filistin devleti için varoluşsal bir tehdit oluşturduğunu belirtti. Belçika Dışişleri Bakanı Maxime Prévot, ihale kararını "kabul edilemez" olarak nitelendirirken, projenin iki devletli çözümün uygulanabilirliğine ciddi zarar verdiğini söyledi. İngiltere Dışişleri Bakanı Ed Miliband da projenin durdurulmasını ve Batı Şeria'daki yerleşimlerin genişlemesine son verilmesini talep ederek, Londra'nın İsrail büyükelçisini Dışişleri Bakanlığı'na çağırdığını açıkladı.

İsrail'den sert tepki

Miliband, mesajı doğrudan İsrail Dışişleri Bakanı Gideon Sa'ar'a ilettiğini belirtti. Sa'ar ise perşembe günü yaptığı açıklamada, Miliband'ın ifadelerini ve "küçümseyici üslubunu" kategorik olarak reddettiğini duyurdu. Sa'ar sosyal medyada yaptığı paylaşımda, "Yahudi halkının tüm İsrail topraklarında yaşama hakkı vardır; tıpkı İngilizlerin Londra'da ve tüm Birleşik Krallık'ta yaşama hakkı olduğu gibi" dedi.

Sa'ar ayrıca İngiltere'yi yalnızca İsrail'i suçlamakla ve Filistinli aşırılık yanlılarının İngiliz Yahudi toplumuna yönelik antisemitik saldırıları körüklediğini görmezden gelmekle suçladı. "İngiltere hükümetinin ülkelerimiz arasındaki ilişkilere zarar verme kararı son derece üzücüdür. İsrail haklarını, çıkarlarını ve halkını savunacaktır" dedi.

İsrail'in barış inşası sivil toplum kuruluşu Peace Now'a göre, en son ihale 18 Ağustos'ta İsrail Konut Bakanlığı tarafından yayınlandı ve teklifler için hemen açıldı. Teklifler için son tarih 19 Ekim; bu tarih, 27 Ekim'de yapılması planlanan İsrail seçimlerinden bir hafta önceye denk geliyor.

Geçen yıl İngiltere ve Fransa'nın da aralarında bulunduğu 21 ülke, E1 projesinin onaylanmasını kınayarak bunun uluslararası hukukun ihlali olduğunu belirtmiş ve İsrail'i kararı geri almaya çağırmıştı. Batı Şeria'da Doğu Kudüs hariç yaklaşık üç milyon Filistinli ve yaklaşık 500.000 İsrailli yerleşimci yaşıyor.

İsrailli yerleşimcilerin Filistinlilere yönelik şiddeti, 7 Ekim 2023'te Hamas'ın İsrail'e düzenlediği ve yaklaşık 1.200 kişinin öldüğü, 250'den fazla kişinin de Gazze'ye rehin alındığı saldırının ardından arttı. İsrail'in Gazze'deki karşı saldırısında yerel makamlara göre 70.000'den fazla kişi hayatını kaybetti.