Avrupa'daki sıcak hava dalgası Putin'in müttefiki olabilir

ABD merkezli Newsweek dergisi, Avrupa'yı etkisi altına alan sıcak hava dalgasının ve kuraklığın, Rusya'nın Ukrayna'ya karşı savaşında beklenmedik bir müttefike dönüştüğünü yazdı. Dergiye göre aşırı hava koşulları, Ukrayna'nın ihracat kapasitesini ve enerji arzını kısıtlıyor.

Rusya'nın Şubat 2022'de başlattığı tam ölçekli işgalin ardından Karadeniz'in gemiler için tehlikeli hale gelmesiyle Tuna Nehri, Ukrayna tahılının ana alternatif ihracat güzergâhlarından biri haline gelmişti. Ancak bu yaz su seviyelerindeki düşüş nedeniyle Romanya'da gemi taşımacılığı ve elektrik üretiminde ciddi aksamalar yaşanıyor.

Rusya limanlara saldırıları yoğunlaştırdı

Öte yandan Rusya, Ukrayna'nın Odessa çevresindeki limanlarına yönelik saldırılarını artırdı. Derginin verilerine göre yalnızca Temmuz ayında limanlardaki gemilere 35, denizdeki gemilere 22 ve liman altyapısına 67 saldırı düzenlendi. Geçen hafta Rus güçleri, Odessa bölgesini Moldova ve Romanya'ya bağlayan Mayakı yakınlarındaki bir köprüyü de vurdu. ABD merkezli Savaş Araştırmaları Enstitüsü (ISW), hava saldırısının amacının deniz ihracatındaki sorunlar nedeniyle kullanılan kara güzergâhını kesmek olduğunu değerlendirdi.

Ukrayna daha önce ihracatını sürdürmek için çeşitli yedek güzergâhlar oluşturmuştu. Karadeniz limanlarının ablukası sonrası tahıl, demir yolu ve karayoluyla, nehir filosuyla ayrıca İzmail ve Reni gibi Tuna limanları üzerinden taşınmaya başlanmıştı. Ancak makaleye göre mevcut durum bu sistemin kırılganlığını ortaya koyuyor; çünkü alternatif yollar da hava koşullarından etkileniyor ve Rusya'nın saldırılarına hedef olabiliyor.

Bu sorun aslında Rusya'da da kabul ediliyor. Rusya Ulusal Ekonomi Akademisi Uluslararası Tarım İşletmeciliği ve Gıda Güvenliği Merkezi Başkanı Anatoli Tihonov, devlet ajansı TASS üzerinden yayınladığı makalede Avrupa'da Ukrayna tahılına talebin artacağını öngörürken, Ukrayna'nın ihracat imkânlarının azalacağını varsayıyor. Dergi, Rusya'nın bu durumda gıda kıtlığını kendi çıkarları için kullanmaya çalıştığını belirtiyor.

Enerji sektörü de etkileniyor

Benzer bir bağımlılık enerji alanında da görülüyor. Rus saldırıları Ukrayna'nın elektrik üretim kapasitesinin önemli bir bölümünü yok etti ve ülke, Avrupa'dan ithalatı artırmak zorunda kaldı. Ancak Avrupa'nın enerji sistemi de su kaynaklarına bağımlı. Macaristan'daki Paks nükleer santrali Tuna Nehri'nin düşük su seviyesi nedeniyle kapasitesini önemli ölçüde düşürmek zorunda kaldı. Romanya ise Cernavodă nükleer santralinde benzer bir sorunla karşı karşıya. 11 Ağustos'ta işletmeci Nuclearelectrica, son çalışan reaktörü kapatmak zorunda kalabilecekleri uyarısında bulundu.

Kuraklık Ukrayna'da da yangınlara ve su sorunlarına yol açıyor. 2024 yılında ülkede yaklaşık 965 bin hektar alan yandı ve bu, Avrupa Birliği genelindeki alandan iki kat daha fazla. Sıcaklık ve kuraklık, mermi kaynaklı yangınların etkilerini artırırken, mayınlar ve tahrip edilmiş altyapı itfaiyecilerin çalışmasını engelliyor.

“Rusya yıllardır Ukrayna'nın seçeneklerini azaltmaya çalışıyor. Daha sıcak, daha kurak ve daha patlayıcı bir Avrupa bunları daha da azaltabilir. Putin bu güçleri kontrol edemiyor ama yine de bundan fayda sağlayabilir” denildi.