Alutaguse milli parkı genişletmesi yıllık 43 milyon euroluk kayıp yaratacak

Estonca yayın yapan ERR Uudised'de Jaak Nigul imzasıyla yayımlanan bir yorum yazısında, Estonya'daki orman koruma alanlarının topluma milyarlarca euroluk gelir kaybı yaşattığı ve bu kaybın gelecekte de süreceği savunuluyor. Yazıya göre hükümetin kararıyla Alutaguse milli parkına eklenen alan, her yıl en az 43 milyon euro tutarında kaybedilmiş katma değer anlamına geliyor.

Nigul, Avrupa Komisyonu Estonya temsilciliği başkanı Ave Schank-Lukas'ın bir görüş yazısında dile getirdiği "Avrupa'nın bağımsızlığı güçlü ve rekabetçi bir ekonomiden başlar" sözünü hatırlatarak, Estonya hükümetinin davranışının bu sözü teyit etmediğini ifade ediyor. Yazıda mizahi bir dille, hükümetin ekonomiden çok uçan sincabı önemsediği belirtiliyor.

Yazıda, başarısız bir silah anlaşması nedeniyle devlet bütçesine 70 milyon euroluk yükümlülük doğduğunda savunma bakanının siyasi sorumluluğu üstlenip istifa ettiği hatırlatılıyor. Ancak hükümetin kendi kararıyla Alutaguse milli parkının genişletilmesi sonucunda birkaç milyar euroluk katma değerden, bunun yaklaşık 600 milyon euroluk kısmının devlet bütçesine girecek vergi gelirinden feragat edildiğinde durumun sorun olarak görülmediği belirtiliyor. Yazar, RMK (Estonya Devlet Orman İşletmesi) ormanlarının hükümete ait olmadığını, akıllı yönetim için emanet edildiğini vurguluyor.

Hesaplamalara göre kayıp tablosu

Ernst & Young Baltic'in 2022 verilerine dayanan hesaplamalarına göre, orman ve ahşap sektörünün yarattığı toplam katma değerin yaklaşık üçte biri kamu sektörü vergi geliri olarak geri dönüyor ve kesilen her metreküp tomruk 314 euro katma değer sağlıyor. Yazar, hesaplamalarında muhafazakâr biçimde 300 euro/metreküp değerini kullandığını belirtiyor.

Alutaguse milli parkının önceki yüzey alanı yaklaşık 45 bin hektardı ve bunun yüzde 42'si bataklıklardan oluşuyordu. Yaşlı ormanlarda hektar başına en az 300 metreküp odun rezervi bulunduğu varsayımıyla, mevcut alandaki toplam rezerv en az 7,83 milyon metreküp olarak hesaplanıyor. Bu miktardan 2,35 milyar euro katma değer üretilebileceği, Estonya ormanlarında ortalama yıllık artışın hektar başına yaklaşık 6,5 metreküp olduğu ve sadece yıllık artış sınırında kesim yapılıp işlendiğinde her yıl 51 milyon euro katma değer elde edilebileceği kaydediliyor.

Hükümetin eylül ayındaki kararıyla Alutaguse milli parkına 25 bin hektar daha eklendi; bunun 3 bin hektarı bataklık. Bataklıklar hesap dışı bırakıldığında yeni alandaki orman rezervinin yaklaşık 6,6 milyon metreküp olduğu ve buradan yaklaşık iki milyar euro katma değer üretilebileceği belirtiliyor. Yıllık artış sınırında kesim ve işleme ile her yıl 43 milyon euro katma değer elde edilebileceği ifade ediliyor.

Ülke genelindeki orman tablosu

Yazıya göre Estonya'da 2,36 milyon hektar ormanlık alan bulunuyor; bu, kara yüzeyinin yüzde 52,1'ine denk geliyor. Bunun yüzde 20,2'si ekonomik kullanıma kapalı, yüzde 10,4'ü ise ekonomik kısıtlamalı ormanlardan oluşuyor. Estonya ormanlarının toplam rezervi 466 milyon metreküp; bunun 127 milyon metreküpü ekonomik kullanıma kapalı, 52 milyon metreküpü ise kısıtlı ormanlarda bulunuyor. Kısıtlı ormanlarda gençleştirme kesimi neredeyse tamamen yasak olduğu için bu alanlardan ekonomik gelir elde edilemiyor.

Ekonomik kullanıma kapalı ve kısıtlı ormanlardaki yıllık toplam artışın yaklaşık 4,6 milyon metreküp olduğu, bu sınırda kesim ve işleme ile yılda yaklaşık 1,38 milyar euro katma değer ve devlete yaklaşık 460 milyon euro vergi geliri sağlanabileceği belirtiliyor. Tüm orman verilerinin SMI 2024 ve 2025 kaynaklarına dayandığı ifade ediliyor.

Nigul, türlerin korunması gerektiğini ve koruma alanlarının mutlaka var olması gerektiğini kabul ediyor; ancak bu alanların büyüklüğünün toplumun kendi geçimini sağlamasına imkân tanıması gerektiğini savunuyor. Yazıda, koruma alanlarının bir ülkenin varlık amacı olamayacağı, çünkü koruma alanlarının insanı korumadığı ifade ediliyor.

Yazar, atalarının Estonya Cumhuriyeti'ni Estonya ulusunun, dilinin ve kültürünün kuşaktan kuşağa yaşamasını sağlamak için kurduğunu, uçan sincabın yayılım alanını Narva'dan Sõrve yarımadasına kadar genişletmek için kurmadığını belirtiyor. Doğal kaynakların kullanımına aşırı kısıtlama getiren bir devletin ayakta kalamayacağını, çünkü halkının geçinecek bir şeyi olmayacağını ve göç etmek zorunda kalacağını savunuyor.