Alexela: ABD-Rusya anlaşması Estonya'da dizel fiyatını etkilemez

Estonyalı akaryakıt şirketi Alexela'nın yöneticisi Tarmo Kärsna, ABD Başkanı Donald Trump ile Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin arasında Rus dizel yakıtı sevkiyatının artırılmasına ilişkin varıldığı açıklanan anlaşmanın Estonya'daki akaryakıt istasyonu fiyatlarını doğrudan etkilemesinin olası görünmediğini belirtti. Kärsna bu değerlendirmeyi cumartesi günü Rus.ERR portalına ve "Aktualnaya kamera" programına verdiği söyleşide yaptı.

Kärsna'ya göre söz konusu anlaşmanın öncelikle dizel fiyatlarının belirgin biçimde arttığı ABD pazarını etkilemesi bekleniyor. ABD, Rus dizel yakıtıyla yapılan işlemlere Nisan 2027'ye kadar izin veren geçici bir lisans çıkardı. Ancak Avrupa yaptırımları yürürlükte kalmaya devam ediyor; bu nedenle Rus dizelinin Avrupa'ya ithalatı hâlâ yasak. Karar Estonya'yı doğrudan kapsamıyor.

Rusya'nın ihracat kapasitesi belirsiz

Kärsna, bunun Avrupa yaptırımlarını ortadan kaldırmayan tek taraflı bir ABD kararı olduğunu vurguladı. Rusya'nın ihracat hacimlerinin de hesaba katılması gerektiğini belirten Kärsna, yılın başında Rusya'nın ayda yaklaşık iki milyon ton petrol ürünü ihraç ettiğini, bu rakamın kendi tahminlerine göre şu anda yaklaşık 300 bin tona gerilediğini söyledi.

Kärsna'ya göre bunun nedenlerinden biri Ukrayna'nın Rus rafinerilerine yönelik saldırıları. Bu saldırılar nedeniyle tesisler üretimi durdurmak ya da geçici olarak askıya almak zorunda kalıyor. Kärsna bu koşullarda Rusya'nın ihracatı ne ölçüde artırabileceğinin belirsiz olduğunu ifade etti. Piyasaların karara fiili tepkisinin pazartesi günü görüleceğini de ekledi; çünkü Trump genellikle piyasaların kapalı olduğu cuma akşamları ya da hafta sonları açıklama yapıyor.

Kärsna, dünya piyasasında yakıt açığının sürdüğünü, fiyatların şu anda G7 ülkelerinin stratejik rezervleri serbest bırakma kararı sayesinde daha fazla artmaktan korunabildiğini belirtti. Piyasayı aynı anda birden çok faktörün etkilediğini söyleyen Kärsna, Hürmüz Boğazı çevresindeki durum ve Rusya'nın Ukrayna'ya karşı sürdürdüğü savaşa dikkat çekti. Rafinerilere yönelik saldırılar nedeniyle Rus dizel ihracatının kendi tahminlerine göre ocak ayına kıyasla yaklaşık sekiz kat azaldığını, bunun da dünya piyasasından önemli miktarda yakıtın çekilmesi anlamına geldiğini kaydetti.

G7 kararı ve Orta Doğu belirleyici

İlkbaharda bazı uzmanlar kışa kadar dizel fiyatının litre başına üç avroya ulaşabileceğini öngörmüştü; bu henüz gerçekleşmedi. Kärsna, G7 kararının ve ABD-Rusya anlaşmasının durumu şimdilik istikrara kavuşturmaya yardımcı olduğunu, ancak tüm dikkatin Orta Doğu'ya çevrildiğini söyledi. Hürmüz Boğazı çevresindeki çatışmanın çözülmesinin küresel enerji krizinin aşılmasında en önemli etkenlerden biri olacağını belirtti.

Rusya'nın Ukrayna'ya karşı savaşının da sona ermesini umduklarını ifade eden Kärsna, mevcut duruma bakılırsa bu soruna yakın zamanda çözüm bulunmasının beklenmediğini ekledi. Dünya piyasasının ileride nasıl şekilleneceğine dair daha net bir görünümün, ABD'deki ara seçimlerin ardından ortaya çıkacağını söyledi.