ABD Kongresi'nden Rusya'ya petrol ve doğalgaz yaptırımı

ABD Temsilciler Meclisi, Rusya'dan petrol ve doğalgaz satın alan ülkelere yüzde 100'e kadar gümrük vergisi uygulanmasını öngören kapsamlı yasa tasarısını çarşamba günü yapılan son oylamada kabul etti. Tasarıya Senato daha önce onay vermişti; yürürlüğe girmesi için artık Başkan Donald Trump'ın kararı bekleniyor.

Her iki partiden temsilcilerin sunduğu ve kısa süre önce hayatını kaybeden Cumhuriyetçi Senatör Lindsey Graham'ın savunuculuğunu yaptığı tasarı, ABD başkanına Rus petrol ve doğalgazının en büyük beş alıcısına ve Moskova'nın enerji yaptırımlarından kaçmasına yardım eden beş ülkeye yüzde 100'e kadar gümrük vergisi uygulama yetkisi veriyor.

Tasarı 262 'evet' ve 159 'hayır' oyuyla kabul edildi. Olumlu oy kullananlar arasında 203 Cumhuriyetçi, 56 Demokrat ve bir bağımsız temsilci yer alırken, yedi Cumhuriyetçi ve 152 Demokrat karşı oy verdi.

Senatoda hızlı, Meclis'te tartışmalı süreç

Tasarı, Graham'ın Ukrayna ziyaretinin ardından beklenmedik ölümünden bir aydan kısa süre sonra, ağustos ayı başında Senato'da büyük destekle geçmişti. Temsilciler Meclisi'nde ise daha güçlü bir muhalefetle karşılaştı; bazı Demokratlar, düzenlemenin Trump'a gümrük vergileri üzerinde aşırı yetki verdiğini ve yaptırımların uygulanmasını zorunlu kılmadığını belirterek karşı çıktı.

Tasarı, 15 Eylül'deki ilk oylamada 214'e karşı 211 oyla, Demokrat temsilciler Jared Golden ve Marie Gluesenkamp Perez'in karşı tarafa geçmesiyle ilerledi. Son oylama, 3 Kasım ara seçimleri öncesinde Temsilciler Meclisi'nin son oturum haftasında yapıldı. Kongre'nin her iki kanadı 9 Kasım'da yeniden toplanacak.

ABD'nin iki büyük partisi de Cumhuriyetçilerin Kongre üzerindeki kontrolünü pekiştirebilecek ya da yasama çoğunluğunu Demokratlara verebilecek kritik seçimlere hazırlanıyor.

Ukrayna ve yaptırımların hedefindeki ülkeler

Graham yasasının oylaması Ukrayna'da dikkatle izlendi. Devlet Başkanı Volodimir Zelenski, 11 Eylül'de ABD'li yasa koyuculara tasarıyı kabul etme çağrısında bulunmuş ve Başkan Trump'ın "güçlü kişisel kararlar” alması gerektiğini vurgulamıştı.

Oylama öncesinde tasarının ortak yazarlarından Demokrat Senatör Richard Blumenthal, "Vladimir Putin'e karşı durduğumuzu göstermek hem Amerika hem de Ukrayna için önemli, çünkü o yalnızca gücü ve kuvveti anlıyor" dedi. Tasarının diğer destekçisi Cumhuriyetçi Michael McCaul ise düzenlemenin Rus rejimi üzerinde o kadar baskı oluşturabileceğini, sonunda barışçıl bir çözüm için müzakere masasına oturabileceğini belirtti.

McCaul, "Bunu savunduğumuz ilkelere borçluyuz. Ukrayna'ya borçluyuz; rakiplerimize karşı durmalı ve bu konuda eşsiz bir yasama becerisi olan Lindsey Graham'ın mirasına saygı göstermeliyiz" ifadelerini kullandı.

Tasarı, Rus enerji ürünleri satın alan ülkeleri hedef alıyor. Çin, Hindistan ve Türkiye Rus petrolünün en büyük alıcıları arasında; Avrupa Birliği, Çin ve Türkiye ise Rus doğalgazının en büyük ithalatçıları.

Hedef ülkeler listesi her 180 günde bir gözden geçirilecek. Rus doğalgaz ihracatının yüzde 15'inden azını ithal eden ve bu payı aktif şekilde azaltan ülkeler yasanın kapsamı dışında kalacak. Yasa ayrıca Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ve diğer üst düzey yetkililere, Rusya Merkez Bankası, Sberbank ve Gazprombank dahil büyük Rus finans kuruluşlarına ve Rus devletine ait şirketlere yaptırım uygulanmasını öngörüyor. Düzenleme, Rusya'nın savunma sanayisini, büyük Rus enerji projelerini ve Moskova'nın Batı yaptırımlarına rağmen petrol ihracatını sürdürmesine yardım eden gölge filosunu destekleyen yabancı aktörleri de hedefliyor.