AB, Rusya yaptırımlarını yalnızca yedi gün uzattı

Avrupa Birliği üyesi ülkelerin büyükelçileri pazartesi akşamı, Rusya'ya yönelik yaptırımların süresini yalnızca yedi gün uzattı. Fransa ve Slovakya'nın karşı çıkması nedeniyle planlanan altı aylık uzatma konusunda anlaşma sağlanamadı. Bir hafta içinde daha uzun süreli bir anlaşmaya varılması umuluyor.

Süre uzatımı, Fransa ve Slovakya'nın Rus-Özbek milyarder Alişer Usmanov'un yaptırım listesinden çıkarılmasını istemesi nedeniyle 27 ülkenin oybirliğiyle desteğini alamadı. AB diplomatlarına göre Fransa, ulusal güvenlik gerekçelerine dayanarak Slovakya'nın Usmanov'un listeden çıkarılması çağrısına katıldı.

Bir Fransız diplomatik kaynak, "Fransa, Rusya'nın savaş makinesi üzerindeki baskıyı her türlü araçla artırmaya ve Ukrayna'yı desteklemeye en kararlı şekilde bağlı ülkelerden biri" dedi. Kaynak, "Somut bir ulusal güvenlik sorunuyla karşı karşıyayız ve Bay Usmanov konusunda bize başvuran uluslararası ortaklara olumlu yanıt vermek istiyoruz" diye ekledi. Fransa Dışişleri Bakanlığı sözcüsü ise konuya ilişkin yorum yapmayı reddetti.

Varlıkların dondurulması ve seyahat yasağını kapsayan, yaklaşık 3000 şirket ve kişiyi hedef alan yaptırımların 15 Eylül'de sona ermesi planlanıyordu. Anlaşmaya varılabilmesi için süre 22 Eylül'e kadar uzatıldı. Bir sözcü, "Üye ülkelere uzatma önerilerini kapsamlı biçimde inceleyebilmeleri için ek süre tanımak amacıyla Coreper, yaptırım rejiminin salı günü 22 Eylül gece yarısına kadar yedi gün uzatılması üzerinde anlaştı" ifadelerini kullandı. Coreper yani Daimi Temsilciler Komitesi, üye ülke hükümetlerinin kararlarını hazırlayan AB büyükelçileri organıdır.

Usmanov davalar açtı, Ukrayna tepki gösterdi

AB yaptırımlarının yürürlüğe girmesi için 27 üye ülkenin oybirliği gerekiyor ve yaptırımların her altı ayda bir uzatılması şart. Bloomberg milyarderler endeksine göre Usmanov'un serveti 2026 yılı başında 18,8 milyar dolar düzeyindeydi. Usmanov hem AB hem de ABD yaptırımlarına ve seyahat yasağına tabi.

Metal ve madencilik işiyle uğraşan Usmanov, Avrupa'da yaptırımların kaldırılmasını amaçlayan çok sayıda dava açtı. Avukatları bu davaların bazılarında, yaptırım gerekçesi olarak kullanılan ve medyada yer alan iddialara itiraz etti. Milyarderin telekomünikasyon, internet ve medya şirketlerinde de varlıkları bulunuyor; Rusya'nın ekonomi gazetesi Kommersant ona ait.

AB ülkeleri Rusya karşıtı yaptırımların uzatılmasını sık sık son ana kadar tartışıyor. Daha önce bu tartışmaların başlıca nedeni büyük ölçüde Macaristan'ın eski lideri Viktor Orban ile Slovakya'nın talepleriydi; Slovakya'nın Moskova ile ilişkileri diğer AB üyelerinin çoğundan daha iyi. Ülkeler haziran ayında ilk kez enerji sektörü gibi sektörel yaptırımların yıllık olarak uzatılması konusunda anlaşmıştı.

Ek süre kararı, yalnızca Kremlin yanlısı Slovakya'nın değil, sürpriz biçimde Fransa'nın da bazı Rus oligarkların listeden çıkarılması çağrıları yaptığı bir dönemde geldi. Euronews pazartesi günü Fransa'nın Usmanov'un listeden çıkarılması için lobi yaptığını duyurdu. Financial Times'a konuşan kaynaklar ise Fransa'nın, Azerbaycan'da tutulan bazı Fransız vatandaşlarının serbest bırakılması anlaşmasının parçası olarak Usmanov'un listeden çıkarılmasını önerdiğini belirtti.

Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski böyle bir adımı ahlak dışı ve kendini yok etmek olarak nitelendirdi. Ukrayna Devlet Başkanı'nın yaptırım temsilcisi Vladislav Vlasyuk da Mihail Fridman'a yönelik yaptırımların olası gevşetilmesini sert biçimde eleştirdi. Financial Times, Slovakya'nın Usmanov'un yanı sıra Fridman'ın da listeden çıkarılmasına desteğini sürdürdüğünü, Lüksemburg'un ise Usmanov çıkarılırsa Fridman'ın da çıkarılmasını isteyeceğini bildirdi.