AB, Estonya'da kalıcı mıknatıs üretim hattına fon sağlayacak

Avrupa Komisyonu, Kanada merkezli Neo Performance Materials şirketinin Estonya'da kuracağı kalıcı mıknatıs üretim hattını finanse etmeyi kabul etti. Şirket, ülkenin doğusundaki Ida-Viru ilinde yer alan Sillamäe'deki Silmet tesisinin ve Narva'daki kalıcı mıknatıs fabrikasının sahibi.

Komisyon, 2025 Aralık ayında başlattığı İnovasyon Fonu (Innovation Fund) başvuru çağrısı kapsamında 77 Avrupalı sıfır net emisyon teknolojisi projesini seçti. Bu projelere toplam 3,4 milyar avro fon ayrılacak.

Fon alacak projeler arasında Neo Performance Materials da bulunuyor. Şirketin Silmet tesisi hammadde bakımından Rusya'ya bağımlı durumda, ancak bu bağımlılığı aşamalı olarak sonlandırma taahhüdü verdi. Estonya'nın, tedarikçisinin Avrupa yaptırımlarından muaf tutulmasını talep etmesi tesisin inceleme altına alınmasına yol açmıştı.

Yılda 3.000 ton mıknatıs kapasitesi hedefleniyor

Proje tanımına göre Estonya'da kurulacak hat, nadir toprak elementlerinden kalıcı mıknatıs üretiminin ayrıştırma, metalizasyon ve mıknatıs imalatı aşamalarını kapsayacak. Hattın yılda 3.000 tona kadar kalıcı mıknatıs üretmesi öngörülüyor. Bu üretimin üçte biri AB'nin deniz üstü rüzgâr enerjisi santrallerine sağlanacak.

Planlara göre proje, faaliyetinin ilk 10 yılında 3,4 milyon tondan fazla karbondioksit eşdeğeri emisyonun önüne geçecek.

Fon, AB Emisyon Ticaret Sistemi'nden (ETS) elde edilen gelirlerden karşılanacak. Hibe anlaşmalarının nihai koşulları 2027'nin ilk çeyreğinde kamuoyuna açıklanacak.

İnovasyon Fonu, 2020-2030 döneminde AB Emisyon Ticaret Sistemi'nden elde edilmesi beklenen yaklaşık 40 milyar avroluk geliri, Avrupa'nın iklim nötrlüğüne geçişini desteklemek amacıyla düşük karbonlu ve sıfır net emisyonlu ileri teknoloji yatırımlarına yönlendirmeyi amaçlıyor. Estonya'da Pärnu'ya planlanan bir metanol tesisi de daha önce aynı programdan fon almıştı.