2016 Estonya cumhurbaşkanlığı seçimleri: Kaljulaid'in zaferi

Estonya'da 2016 yılındaki cumhurbaşkanlığı seçimleri, parlamentoda ve seçiciler kurulunda yaşanan turların ardından ancak Kersti Kaljulaid'in seçilmesiyle sonuçlandı. Süreç, siyasi partiler arasındaki iç çekişmeler ve koalisyon görüşmelerinin gölgesinde geçti.

Cumhurbaşkanlığı seçimlerinin ilk turu 29 Ağustos'ta Riigikogu'da (Estonya Parlamentosu) yapıldı. Üç aday yarıştı: Sosyal Demokrat Parti ve Reform Partisi'nin ortak adayı Eiki Nestor, Merkez Partisi adayı Mailis Reps ve IRL ile Özgür Parti'nin ortak adayı Allar Jõks. Hiçbir aday, seçilmek için gereken 68 oy sayısına ulaşamadı. En yüksek oyu alan Nestor 40 oy aldı.

İkinci turda Reform Partisi adayını değiştirdi ve eski Başbakan Siim Kallas'ı destekledi. Ancak Kallas'ın 45 oy alması yeterli olmadı. Üçüncü turda yalnızca Kallas ve Reps yarıştı; Kallas 42, Reps 26 oy aldı, 30 oy boş çıktı. Parlamentodan cumhurbaşkanı çıkmayınca seçimler seçiciler kuruluna taşındı.

Seçiciler Kurulu'nda çekişmeli turlar

Seçiciler kurulu 24 Eylül'de toplandı. Beş aday yarıştı: Kallas, Reps, Marina Kaljurand, Mart Helme ve Jõks. İlk turda hiçbir aday gerekli çoğunluğu sağlayamadı; Jõks 83, Kallas 81 oy aldı. İkinci turda Kallas 138, Jõks 134 oy topladı; seçilmek için 167 oy gerekiyordu. Bu turda da sonuç alınamadı. Bu süreçte özellikle Merkez Partisi lideri Edgar Savisaar'ın, partisinin adayı Reps yerine Kallas'ı desteklediği iddiaları gündeme geldi. Dönemin Merkez Partili milletvekili Jaak Aab, Savisaar'ın yaklaşık 10-15 oyu Kallas'a yönlendirdiğini, bu nedenle Reps'in ilk turu kazanamadığını söyledi.

Kaljulaid'in yükselişi ve seçilmesi

Seçimlerin başarısızlıkla sonuçlanması toplumda büyük eleştiriye yol açtı. Bunun üzerine partiler, ortak aday bulmak için yeniden bir araya geldi. Dönemin parlamento başkanı Eiki Nestor, Kersti Kaljulaid'in adının bu görüşmelerde öne çıktığını ve kendisinin geniş destek bulduğunu belirtti. Kaljulaid, o dönem Avrupa Sayıştayı'nda görev yapıyordu ancak daha önce Başbakan Mart Laar'ın danışmanı olarak siyaset sahnesinde tanınmıştı. 3 Ekim'de yapılan oylamada tek aday olan Kaljulaid, 81 oy alarak cumhurbaşkanı seçildi. Bu, şimdiye kadar Riigikogu'da bir cumhurbaşkanı adayının aldığı en yüksek oy sayısı oldu. Kaljulaid, 10 Ekim 2016'da yemin ederek göreve başladı ve 46 yaşında Estonya tarihinin en genç cumhurbaşkanı unvanını aldı.